“Mümin olan er meydanınYüz sürüp secde kılanınHak kabul ede inanınYolu doğru olanların” Pir Sultan Abdal
1907 yılında Nevşehir'in Ürgüp ilçesine bağlı Taşkınpaşa köyünde doğan Başaran, kısa ancak dolu dolu geçen hayatı boyunca yüzlerce türküyü plaklara okuyarak günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Bu yazı; Türk halk müziğinin (THM) erken kayıt döneminde (1930-1945) kritik bir eşik teşkil eden Ürgüplü Refik Başaran’ın (1907-1945) sanatsal kimliğini, icra üslubunu ve geleneksel halk müziği yapısı içerisindeki konumunu etnomüzikolojik ve folklorik parametrelerle ele almaktadır. Yazıda, Başaran'ın anonim köy icracılığından kamusal alanda tanınan profesyonel sanatçı kimliğine dönüşümü; taş plak teknolojisi, bölgesel ağız/tavır muhafazası, organolojik esneklik ve alan araştırmacılığı (saha hareketliliği) boyutlarıyla ele alınmıştır.
Joseph Nye Yumuşak Güç (Soft Power) ve Akıllı Güç (Smart Power) kavramını ortaya atan önemli bilim insanıdır. Bilişim çağında güç artık sadece silahlar (askeri) veya parayla (ekonomik) ölçülmüyor; "kimin hikayesinin/kültürünün daha çekici olduğu" ve "kimin küresel normları belirlediği" önem kazanıyor. Bu bağlamda Kültürel Güç ve onun en dinamik alt dallarından biri olan Müzik Kültürü, yumuşak gücün en saf formudur. Ancak bu güç, tarihsel olarak tek taraflı bir hayranlık uyandırma aracı olmamış, Batı dışı dünyayı tanımlamak ve kontrol etmek isteyen Oryantalist (Doğubilimci) bir bakış açısıyla da harmanlanmıştır.
Jan Assman’nın kültürel bellek ve hafıza teknikleri (mnemoteknik) kuramı, Türkistan coğrafyasından Anadolu’ya uzanan Kam / Şaman/ Bahşı / Baksı/ Ozan/Âşık geleneğini açıklamak için son derece nitelikli bir epistemolojik zemin sunar.
Tarihsel Arka Plan: Müzik Pedagojisindeki Dikotomi Sümer Ezgü ömrünü Türk halk müziğine adamış ve hala bitmek bilmeyen enerjisi ile bu alanda çalışmalara devam eden entelektüel bir sanatçıdır. Kurduğu Sanat Akademisi ile Antalya’da yoluna devam ederken diğer taraftan da eğitim sisteminde gördüğü eksik ve aksaklıkları her platformda savunun bir sanatçıdır. Müzik eğitimi üzerine yaptığı hem çalgı hem icra ve eğitim anlamındaki fikir ve görüşleri son derece önemlidir. Sosyal Medyada paylaştığı Kaval çalgısını müzik eğitiminde kullanılır standart hale getirme haberi pek çok kişinin ilgisini çekmeyebilir ancak bu makamsal yapının, müzik geleneği sistemde kullanılacak bir enstrüman olması ekonomik, kültürel köklerle bağını kurmak adına atılmış son derece önemli husustur.
GİRİŞ Kültür emperyalizmi, sömürgeci güçlerin hedef kitlelerin zihinsel, estetik ve manevi kodlarını kendi çıkarları doğrultusunda yeniden inşa etmeyi amaçlayan hegemonik ve asimilasyon sürecidir. Bu sürecin en derinlikli ve sinsi enstrümanlarından biri, toplumların tarihsel sürekliliğini, inanç ritüellerini ve estetik algısını muhafaza eden "işitsel hafızanın tahrif edilmesidir. İşitsel hafızanın en güçlü taşıyıcısı ve doğrudan bilinçaltına nüfuz edebilen başat kültürel silahı ise müziktir. Müzik, insanın rasyonel süzgeçlerine takılmadan doğrudan duygu dünyasına ulaştığı için, bir milletin manevi direncini kırmak isteyen yapılar tarafından tarih boyunca öncelikli bir sızma alanı olarak kullanılmıştır.
GİRİŞ: Üniversite sınav sonuçlarının açıklanmasına sayılı günler kaldı. Sınav sonuçlarının açıklanması ile birlikte beklediği puanları alamayan öğrenciler için özel yetenek sınavları yeni bir fırsatın kapısını açmaktadır. Sanat ve spor ya da rekreasyon gibi özel yetenekle öğrenci alan programlar için, öğrencilerin çoğu uzun yıllardır bu sınava hazırlanırken bazıları ise bahsedilen alanlarda şanslarını denemek arzusundadır. Ancak aile ve öğrencilerin bu sınavlarla ilgili bilgi sahibi olması ve önceden kendini hazırlaması son derece önemlidir.
GİRİŞ Türkiye’nin modernleşme tarihinin en sancılı estetik, sosyolojik ve epistemolojik kırılma hatlarından biri de “Çağdaşlık” kelimesi ve kavramıdır. Batı müziği eğitimi alan aktörlerin "çağdaşlık" söylemi ve bu söylemin geleneksel müzik aktörleri üzerinde yarattığı "çağ dışılık" algısı, rastlantısal bir kopuş değil; planlı bir kültürel politikanın ve zihniyet dünyasının sonucudur. Bu durumu elitizm, ötekileştirme ve ontolojik boyutlarıyla akademik bir perspektiften analiz edelim.
GİRİŞ: Bela Bartok’un 1936’daki Türkiye ziyaretinde ortaya koyduğu görüşler, Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki müzik inkılabının temel açmazlarını ve teorik çelişkilerini anlamak açısından kritik bir metindir. Bartok’un “kendi öz müziğinizi temel alın” tavsiyesinin, makamsal sistemi tahrip eden bir tampere sistem dayatmasına dönüşmesi, salt müzikal bir tercih hatası değil; dönemin sosyo-politik, ideolojik ve kültürel hegemonya inşasının doğrudan bir sonucudur. Bu konuyu müzikoloji, sosyoloji ve kültürel çalışmalar ekseninde analiz ettiğimizde, temel dinamiklerin şu şekilde şekillendiğini görmekteyiz:
GİRİŞ: Ankara’da 7-9 Temmuz 2026 tarihleri arasında yapılan NATO Zirvesinde en dikkat çekici ve etkileyici konulardan biri Mehter Müziği olmuştur. Programın bu bölümünü düşünen ve kurgulayanları tebrik etmek gerekir. Osmanlı Döneminde savaşların kaderini değiştirecek kadar güce sahip Mehter Müziği psikolojik açıdan askerlere moral ve motivasyon sağlarken diğer taraftan düşman askerlerini derin bir şekilde etkileyerek morallerinin bozulmasında etkili bir silah olmuştur. Kültürün gücünü yansıtan bu durum bir taraftan batıya karşı subdominal mesaj vererek devletin askeri gücü yansıtılmaya çalışılmış diğer yönden güç, korku ve nihayetinde sanatsal bir hayranlık dili olarak Mehter Bandosu ön planda estetik bir tanıtımın vesilesi olmuştur. Osmanlı askeri bandosu Mehter ve onun Avrupa müziğindeki izdüşümü olan Alla Turca (Türk Usulü) akımı, Batı dünyasında derin izler bırakan sosyolojik bir olgudur. Müzikte vurulan “ritimle, fetih" olgusu, Avrupa coğrafyasında askeri stratejiden klasik müziğin başyapıtlarına uzanan somut bir tarihi dönüşümdür.
“Günün manşetleri ve en çok okunan haberlerinden ilk siz haberdar olmak istiyorsanız e-posta adresinizi Gazete ANKARA e-bültenine kayıt edebilirsiniz!”
Nasuh Akar Mah. Türk Ocağı Cad. No:28/3, 06520 Çankaya/ ANKARA
+90 (312) 285 63 33
+90 (312) 285 63 33
www.gazeteankara.com.tr
bilgi@gazeteankara.com.tr
Haber Sisteminin Android/ iPhone/ iPad Uygulamaları mobil cihazlar üzerinden anlık olarak takip edilebilmesi amacıyla tasarlanmıştır.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK kapsamında toplanıp işlenir. Detaylı bilgi almak için Aydınlatma Metnimizi inceleyebilirsiniz.