Bu etkinliğin merkezinde yer alan isim ise kuşkusuz Eski Başbakan ve İçişleri Bakanlarından olan Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu’dur. Çünkü Davutoğlu salt kuramsal metinler yazmış bir akademisyen değil; aynı zamanda yazdığı teorileri devlet yönetiminin en kritik alanlarında uygulama imkânı bulmuş ender siyasal aktörlerden biridir. Türkiye’de dış politika denildiğinde akla gelen kavramlardan biri hâline dönüşen “Stratejik Derinlik” yaklaşımı, onun akademik ve siyasal mirasının temel taşını oluşturmaktadır.

Davutoğlu’nun yıllar önce ortaya koyduğu tez, Türkiye’nin sadece coğrafi bir köprü değil; tarihsel hafızası, medeniyet birikimi ve jeopolitik konumuyla çok boyutlu bir merkez ülke olduğu iddiasına dayanıyordu. Bugün gelinen noktada, küresel sistemin çok kutupluluğa yöneldiği bir atmosferde bu yaklaşım yeniden tartışılıyor. ABD-Çin rekabetinin sertleştiği, Avrupa’nın güvenlik krizleriyle yüzleştiği, Orta Doğu’nun yeniden dizayn edilmeye çalışıldığı bir dönemde Türkiye’nin nasıl bir pozisyon alacağı sorusu artık sadece diplomatik değil; aynı zamanda ekonomik, kültürel ve toplumsal bir mesele hâline gelmiştir.

Konferansı önemli kılan bir diğer unsur ise organizasyonun “Tam Demokrasi Platformu” tarafından düzenleniyor olmasıdır. Çünkü dış politika gücü, sadece askeri kapasiteyle açıklanamaz. Güçlü diplomasi; içeride sağlam kurumlar, hukukun üstünlüğü, toplumsal uzlaşı ve demokratik meşruiyet gerektirir. Bir ülke içeride ne kadar istikrarlıysa, dışarıda o kadar etkili olur. Bu nedenle “tam demokrasi” vurgusu, Türkiye’nin küresel rol arayışının temel dayanaklarından biri olarak okunmalıdır.

Etkinlik duyurusundaki “Ailece bekleriz” çağrısı ise ayrıca dikkat çekicidir. Türkiye’de strateji, dış politika ve diplomasi tartışmaları çoğu zaman dar akademik çevrelerin ya da bürokratik elitlerin alanı olarak görülür. Oysa günümüz dünyasında jeopolitik gelişmeler artık vatandaşın günlük hayatını doğrudan etkiliyor. Enerji fiyatlarından göç hareketlerine, ticaret yollarından güvenlik politikalarına kadar her başlık toplumun tüm kesimlerini ilgilendiriyor. Bu nedenle stratejik bilinç sadece devlet katında değil; toplumun tamamında inşa edilmek zorundadır.

Demokraside Birlik Vakfı’nın bu toplantıya ev sahipliği yapması da tesadüf değildir. Başkent, Türkiye’de devlet aklının, diplomatik hafızanın ve bürokratik reflekslerin merkezidir. Özellikle Balgat gibi siyasi hafızası güçlü bir bölgede gerçekleştirilen bu tür organizasyonlar, düşünce ile siyasetin kesişim noktasını temsil eder. İstanbul ekonomik dinamizmin merkezi olabilir; ancak Ankara hâlâ stratejik kararların mutfağıdır.

Bugün Türkiye’nin önünde iki temel yol bulunmaktadır: Ya küresel değişimi izleyen bir ülke olacak ya da tarihsel birikimini ve coğrafi avantajını kullanarak yeni dönemin kurucu aktörlerinden biri hâline gelecektir. Bunun için sadece sert güç unsurlarına değil; kültürel diplomasiye, akademik üretime, teknolojiye ve demokratik kurumsallaşmaya ihtiyaç vardır.

Türk dizilerinden insani yardımlara, savunma sanayiinden eğitim diplomasisine kadar uzanan geniş bir yumuşak güç alanı, Türkiye’ye yeni fırsatlar sunmaktadır. Ancak bu fırsatların sürdürülebilir olabilmesi; içeride özgüvenli, hukuka dayalı ve kapsayıcı bir yönetim anlayışıyla mümkündür.

Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu’nun Ankara’daki bu konferansı tam da bu nedenle önemlidir. Çünkü mesele sadece dış politika değildir. Mesele; Türkiye’nin 21. yüzyılda nasıl bir devlet, nasıl bir toplum ve nasıl bir medeniyet perspektifi ortaya koyacağıdır.

Dünya değişiyor. Güç dengeleri yeniden kuruluyor ve Türkiye, bu büyük dönüşümün tam merkezinde bulunuyor. Şimdi asıl soru şudur: Türkiye bu yeni dünyada edilgen bir izleyici mi olacak, yoksa yeni yüzyılın kurucu aktörlerinden biri mi?

Sonuç ve Değerlendirme

“Değişen Dünyada Türkiye’nin Yeni Rolü” başlıklı bu konferans, yalnızca güncel dış politika meselelerinin tartışıldığı akademik bir organizasyon değil; aynı zamanda Türkiye’nin geleceğine ilişkin stratejik bir zihinsel muhasebe niteliği taşımaktadır. Küresel sistemin yeniden şekillendiği, güç merkezlerinin yer değiştirdiği ve klasik diplomasi anlayışının dönüşüme uğradığı bir dönemde Türkiye’nin nasıl bir yön tayin edeceği hayati önem taşımaktadır.

Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu’nun akademik birikimi ile devlet yönetimi tecrübesini aynı zeminde buluşturması, etkinliğe teorik derinliğin ötesinde tarihsel ve siyasal bir ağırlık kazandırmaktadır. Özellikle “Stratejik Derinlik” yaklaşımının günümüz çok kutuplu dünya düzeni içerisindeki karşılığı, Türkiye’nin jeopolitik konumunu yeniden değerlendirmesi açısından dikkat çekici bir perspektif sunmaktadır.

Konferansın “Tam Demokrasi Platformu” tarafından organize edilmesi ise dış politika ile demokratikleşme arasındaki güçlü ilişkiye işaret etmektedir. Çünkü güçlü devlet olmanın yolu yalnızca askeri kapasiteden değil; aynı zamanda hukukun üstünlüğünden, kurumsal istikrardan, toplumsal uzlaşıdan ve fikir özgürlüğünden geçmektedir. İçeride demokratik meşruiyetini güçlendiren toplumlar, dış politikada daha etkili ve sürdürülebilir bir aktör hâline gelmektedir.

Ankara’da gerçekleştirilen bu tür etkinlikler, başkentin stratejik düşünce üretimindeki rolünü bir kez daha ortaya koymaktadır. Özellikle gençlerin, akademisyenlerin, bazı milletvekillerinin, yargı mensuplarının ve sivil toplumun bu tartışmalara katılımı; Türkiye’nin gelecekteki diplomatik vizyonunun toplumsal tabana yayılması açısından son derece değerlidir.

Sonuç olarak Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu’nun konuşmalarını özetlersek; Türkiye, tarihsel bir eşikte bulunmaktadır. Önünde hem büyük riskler hem de önemli fırsatlar vardır. Küresel güç mücadelelerinin yoğunlaştığı bu dönemde Türkiye’nin başarısı; denge politikası kurabilen, demokratik standartlarını yükselten, kültürel ve ekonomik kapasitesini geliştiren çok boyutlu bir vizyon ortaya koymasına bağlıdır. Bu konferans da tam olarak bu vizyon arayışının önemli bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

Saygılarımla
Prof. Dr. Ayhan ERDEM-Köşe Yazarı
Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi
Gazete Ankara DHP
“Türkiye’nin kalbi Ankara’nın sesi”