SARI ÖKÜZ PSİKOLOJİSİ: KÜÇÜK TAVİZLERİN BÜYÜK BEDELİ

İnsan çoğu zaman büyük kayıpların büyük hatalardan doğduğunu sanır. Oysa asıl yıkımlar, fark edilmeden verilen küçük tavizlerle başlar. Nefis de tam burada devreye girer; yüksek sesle istemez, zorla almaz. Sadece “bir kerelik” der, “bu kadarından ne olur” diye fısıldar. Bazen “Bir kereden bir şey olmaz” der. Büyük düşüşler, çoğu zaman küçük kabullerin arkasından gelir.

İşte Sarı Öküz hikâyesi, insanın nefsine verdiği ilk iznin, kendi iç dünyasında verdiği ilk tavizin nasıl geri dönüşü zor bir yola dönüştüğünü anlatan ibretlik bir uyarıdır.

Sarı Öküz Hikâyesi

Eski zamanların birinde bir otlakta öküz sürüsü yaşarmış. Ama civardaki aslanlar bir türlü rahat bırakmazlarmış onları. Hemen her gün saldırırlarmış bu sürüye. Öküz dediğin öyle yabana atılır bir hayvan değil ki… Bir araya toplandılar mı kolayca defetmesini bilirlermiş o koca aslanları. Gün geçtikçe aslanları almış bir kaygı.

“Herhalde bize bu otlağı terk etmek düşüyor” demiş aslanlardan birisi.

“Nereye gideriz” diye düşünürlerken.

“Bir dakika” diye bir ses duymuşlar.

Sürünün en çelimsiz, ama kurnaz mı kurnaz bir ferdi olan topal aslanmış söze atılan.

“Hayır” demiş, “Hiçbir yere gitmiyoruz. Siz bana bırakın, ben hallederim bu işi.”

Topal aslan elinde beyaz bayrak gitmiş öküzlerin yanına.

Topal aslan “Saygıdeğer öküz efendiler” diye başlamış lafa:

“Bugün buraya sizden özür dilemek için geldik. Evet size defalarca saldırdık, ama niye biliyor musunuz? Hep o sizin aranızdaki sarı öküz yüzünden. Verin onu bize, siz de kurtulun biz de barış içinde yaşayalım!”

Boz öküz, diğer önde gelenlerle görüşmek üzere geri çekilmiş. Hepsi de sıcak bakmışlar bu teklife. Bir tek yaşlı benekli öküz “Olmaz” demiş ama kimseye dinletememiş sözünü. Zavallı sarı öküz teslim edilmiş aslanlara. Bütün sürünün selameti için bir öküz.

Gerçekten de günlerce sürüye saldıran olmamış. Ama aslan milleti bu, ne kadar sabreder ki? Hele öküz etinin tadını aldıktan sonra.

“Acıktık” demişler.

Topal aslan boz öküzün yanına giderek “Selam” diye girmiş söze:

“Gördünüz ya biz aslanlar ne denli uysal milletiz. Ama büyük bir problemimiz var!”

“Nedir?” demiş boz öküz…

“Şu sizin uzun kuyruklu öküz” demiş topal aslan ve devam etmiş:

“Gelin verin onu bize bu mevzuyu burada kapatalım. Eskisi gibi barış ve huzur içinde iki taraf da hayatını sürdürsün.”

Boz öküz yine istişare yapmış sürünün ulularıyla. Yine sadece benekli öküz olmuş karşı çıkan. Hepsi de “Verelim gitsin” demişler.

Tekrar tekrar yinelenmiş bu olanlar. Her geçen gün aslanlar daha da güçlenmişler. Öküzlerse her geçen gün daha da zayıflamışlar. Aslanlar küstahlaştıkça küstahlaşıyorlarmış. Artık bir sebep bile söyleme gereği duymuyorlarmış.

“Verin bize şu öküzü sonra karışmayız” derlermiş sadece.

Zavallı öküzlerin “Hayır” diyebilecek güçleri kalmamış. Boz öküz de aralarında olmak üzere birkaçı kalmış en sona.

“Ne oldu bize ne zaman kaybettik bu savaşı aslanlara karşı, oysa ne kadarda güçlüydük?” diye sormuş biri boz öküze.

“Biz” demiş boz öküz, gözleri nemli ve sesi pişmanlıkla titreyerek,

“Sarı Öküz’ü verdiğimiz gün kaybettik bu savaşı!”

Gerçek Hayatta Sarı Öküz: Küçük Tavizlerin Büyük Sonuçları

Gerçek hayatta da büyük kayıplar çoğu zaman küçük kabullerle başlar. Hayatımızda bizi yoran, tüketen ya da değersiz hissettiren durumlar genellikle bir anda ortaya çıkmaz. Önce küçük bir taviz veririz. Sonra bir tane daha. “Şimdilik alttan alayım”, “bu seferlik sessiz kalayım” ve fark etmeden, kendi sınırlarımızı başkalarına teslim etmiş oluruz.

Bağımlılıklar ve İlk “Hayır” Diyememe

Bu hikayeye başka bir açıdan bakarsak, bugün gündemde olan tütün, yasaklı madde ve kumar gibi bağımlılıkların ilk başlangıcı, kişinin ilk kez “hayır” diyememesi ile başlayan bir kabustur.

Bu hikâyede aslanlar; maddeler değil sadece, onları normalleştiren çevre, “Herkes içiyor”, “Rahatlatıyor”, “Kontrol bende” diyen seslerdir.

Topal aslan ise en tehlikelisidir: Açık saldırmaz. Mantıklı konuşur. Sana kendini özel, güçlü, kontrollü hissettiren duygular ya da arkadaşlardır.

Sarı Öküz Ne Zaman Verilir?

İlk tütün “ortam için” içildiğinde, ilk alkol “kafa dağıtmak için” içildiğinde, ilk madde “denemek” adı altında kullanıldığında sarı öküz verilmiş demektir.

Stres azalacak, cesaretimiz artacak, hayat daha katlanılır olacak zannedilerek başlanan bu bağımlılıklar, yavaş yavaş sağlığımızı kötüleştirir, irademizi zayıflatır, paramızı, vaktimizi çalar. Her şeyden önemlisi kendimize olan saygımızı yok eder. Hikayeye bağlarsak, her seferinde bir bir istediği öküzleri vermiş oluruz.

Bağımlılıkta kontrol bir kez elden gitti mi, geri gelmez. Aslan artık sebep bile söylemez. Sadece ister. Ve sen verirsin.

Son Aşama: Pişmanlık

En sonda insan şunu söyler:

• “Keşke başlamasaydım”
• “Keşke ilk sefer hayır deseydim”
• “Keşke o ortamdan kalkıp gitseydim”

Tıpkı boz öküz gibi… “Sarı Öküz’ü verdiğimiz gün kaybettik.”

Gençlere Mesaj: O Tek “Hayır” Bir Ömürdür

Velhasıl, özellikle gençlere seslenmek istiyorum:

Bir kere diyebileceğiniz, o tek kararlı “hayır”, sizin yüzünüzü bir ömür ‘Ak’ eder. Aslanların oyununu bozun. Hayatta ne yaşarsanız yaşayın ama o sarı öküzü asla vermeyin!

2 Şubat 2026 Mesajı: Bahar Dönemi Başlıyor

Bugün, 2 Şubat 2026 Pazartesi, eğitim-öğretim yılının bahar dönemi başlıyor. Öğrencilerimize, öğretmenlerimize ve velilerimize küçük bir hatırlatma da bulunmak isterim:

• Öğrenciler: Kendinize yüklenmeden, ama disiplinli bir ritim kurarak başlayın. Küçük ertelemeler büyür; küçük emekler de büyür.
• Öğretmenler: Bir cümlelik destek, bir öğrencinin bütün dönemini değiştirebilir.
• Veliler: Yüksek beklentiden önce güven verin; “yanındayım” duygusu, çocuğun en sağlam dayanağıdır.

Yeni dönem; yeni bir sayfa, yeni bir niyet demektir. Rabbim hayırlı ve bereketli kılsın.

Berat Gecesi Mesajı

Bugün aynı zamanda Berat Gecesi. Dilerim ki bu mübarek gece; kalplerimizi arındırmaya, kırgınlıklarımızı onarmaya, “küçük taviz” diye gördüğümüz hatalardan dönmeye vesile olsun. Dualarımız kabul, yolumuz açık olsun.

Selam ve Saygılarımla

Özlem İCİK
Gazete Ankara DHP | Köşe Yazarı
oicik@gazeteankara.com.tr