Herkes İçin Gerekli İki Temel Beceriden Biri: Yaratıcılık

Bugün bir işletmenin ya da kurum ya da kuruluşun en üstteki elemanından en alttaki elemanına kadar herkeste bulunması gereken iki beceriden ve onların öğretiminden bahsedeceğim.

Yaratıcılık nedir?

Yaratıcılık, yaratıcı düşünme, yaratıcı çalışma anlamına gelmektedir. Birileri yaratıcılık Allah’a mahsustur diyebilir. İnsanların yaratıcılığı böyle bir şey değildir. İnsanlar etraflarında gördükleri canlı, cansız herhangi bir şeyin bir özelliğini fark ederek onu herhangi bir yerde işe yarar biçimde kullanmasıdır.

Örneğin Gönül Dağı dizisindeki mucit gençlerin yaptıkları uçakta arının kanat çırpmasından yararlanarak uçak kanat sistemini tasarlamaları gibi. Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde öğrencilere yaptığım bir konuşmada, kara sarımsağın saç çıkartma özelliğinden yararlanarak, glutene hassas çölyak hastalarına kara sarımsak yedirilmesi gerektiğini söylemiştim. Çünkü çölyak hastalarının bağırsaklarında tüy bulunmuyordu. Gluten hassaslığı da buradan geliyordu. Kara sarımsak tüy çıkartacak, böylece gluten hassasiyeti bitecekti.

Yaratıcılık Sadece Sanatçılara Ait Değildir

Bazı insanlar Allah vergisi yaratıcıdırlar. Bazıları da onların yaratıcılıklarını geliştirecek daha uygun ortamda bulundukları için bu özellikleri gelişmiştir. Bugün bu özellik herkeste aranan bir özellik haline gelmiştir.

Bazıları yaratıcılığı sanatla ilişkilendirir. Sanatçı kişilerin yaratıcılığı tartışma götürmez. Ancak bu özelliğin sadece onlarda bulunduğuna inanmak da doğru değildir. Herkes yaratıcı olabilir.

Röveşata vuruşu da futbolda çok yaratıcı bir vuruştur. Bir santrfor oyuncusu karşı kalenin önünde ayağındaki topu karşı takımın müdafaa oyuncusuna kaptırmıştır. O oyuncu da topu diğer kaleye doğru göndermiştir. Topunu kaptıran futbolcu geri döner. Top yakındaysa peşine gidecek, topun geri gelme ihtimali varsa onu bekleyecektir. Top yerden gelirse, bir öncekinde olduğu gibi topu kaptırabilecektir. Ancak top havadan gelirse, ters takla atarak topa vurarak hem topun yörüngesini değiştirecek hem de hızını arttıracaktır. Karşı takımın kalecisi konumunu ayarlama fırsatı bulamayacak, müdafaa oyuncusu da topu alamayacaktır. Topun kaleye yönlendirilmesi halinde gol olması garantidir.

Yaratıcılığın Tamamlayıcısı: Yenilikçilik

Yenilikçilik nedir?

Yenilikçilik, alışılmışın dışında düşünme ve yeni fikirleri, yaratılanı uygulamaya dönüştürebilme yeteneğidir.

Bu Beceriler Nasıl Geliştirilir?

Yaratıcılık ve yenilikçilik herhangi bir dersle ya da belirli bir okul türünde ya da düzeyinde geliştirilemez. Yaratıcılık ve yenilikçilik eğitimi çocuğun akıl yürütmeye başladığı ilk günden ölünceye kadar her imkân ve fırsat kullanılarak geliştirilebilir.

Her düzeydeki okulda sunulan her dersin bu becerinin öğretimi için sunduğu imkân ve fırsatlar farklıdır. Bu imkân ve fırsatlar, dersin amaçlarından vazgeçmeden sonuna kadar kullanılmalıdır.

Okullarda yönetici ve öğretmenler, evde anne, babalar, abiler, ablalar, işyerinde amirler ve üstler rol modeli olmalı; her imkân ve fırsatı bu becerilerin geliştirilmesi yönünde nasıl kullandığını göstermeli, bu konuda yaptıklarını da örnek olarak sunmalıdır.

Eğitim Sürecinde Uygulanabilecek Yöntemler

Derslerin öğrenci merkezli olarak yapılması, derslerde probleme dayalı, projeye dayalı, iş birliğine dayalı öğretim stratejilerinin kullanılması, öğrencilerin yaratıcılığının geliştirilmesine harika imkân ve fırsatlar sunacaktır.

Fikir üretme çalışmaları, sorgulamalar, tartışmalar yaptırmak, problem çözme, birlikte çalışma, sözlü ve yazılı iletişim kurma fırsatları yaratmak, yeni fikir ve uygulamaları takdir ve teşvik etmek özellikle ciddi katkı yapacaktır.

Sonuç: Geleceği İnşa Eden İki Güç

Yaratıcılık ve yenilikçilik, yalnızca bireysel başarı için değil; toplumların gelişimi ve geleceğin inşası için de vazgeçilmez iki temel beceridir.

Cuma Mesajı

Düşünen, üreten, geliştiren ve yenileyen bir akıl; insanın en kıymetli emanetidir.
Yaratıcılığın hikmetle, yenilikçiliğin sorumlulukla buluştuğu bir dünyada; emek veren, değer üreten ve insanlığa katkı sunan herkesin yolu açık olsun.

Bu mübarek Cuma gününün; ilhamı artıran, kalpleri yumuşatan, aklı ve vicdanı güçlendiren bir berekete vesile olmasını diliyorum.

Hayırlı Cumalar.

Prof. Dr. Ahmet MAHİROĞLU
Gazi Üniversitesi E. Öğretim Üyesi

Gazete Ankara DHP – Köşe Yazarı
amahiroglu@gazeteankara.com.tr