Bu bayram Katolik ve Ortodoks Hristiyanların Noeline öykünerek Sovyetler Birliği döneminde uydurulmuş ve şehirlerdeki karma okullarda bayram öncesi Müslüman Tatar ve Kazak öğrencilere de hediyeler vermek suretiyle başlatılmıştır. Nar+tugan, iki kelime birleştirilerek yapılmıştır.

“Nar” sözü Türkçe değildir. “Güneş” anlamına da gelmez. “Nar” Arapçada “ateş”; Farsçada ise bildiğimiz “meyve, anar/nar” manasındadır. Orhon Türkçesindeki “ne”, “neng”, ve “neke” gibi birkaç kelime dışında Türkçede “n-“ ile söz başlamaz. Bir kısım Türk lehçelerindeki “n-“ ile başlayan kelimeler ise “y-“ veya “c-/ç-“den dönmüştür. Dolayısıyla Türkçemizdeki “n-“ ile başlayan kelimeler dilimize başka dillerden girmiştir.

“Ayaz Ata” da Noel Baba’nın yerine ikame edilmiştir. Türk mitolojisinde Ayaz Ata veya Ayaz Han şeklinde bir ata yoktur. Tarihi Türk Lehçelerindeki hiç bir metnimizde böyle bir ataya rastlanmaz. Ayrıca “güzeller güzeli bir kız torunu” da ilave edilerek sevimli çocuk masumiyetiyle “bayramın” yalancı kurgusu tamamlanmıştır. Buna ayrıca 21-22 Aralık gibi gecenin en uzun olduğu tarih ile bir takvim dönüşümü eklenmiştir. Türk Lehçelerinde varlığı öne sürülen “Kış Babay”, “Ayaz Ata” veya “Ayaz Han” Türk kültürünü, Küresel Batı kültürüne eklemleme çabalarının sonucunda üretilmiş yapay ve kült haline getirilmek istenen tiplerdir.

Türk kültürünün aşağılık kompleksiyle başkaca kültürlerin inanç ve uygulamalarına ihtiyacı yoktur. Türk Dünyası gerçeğinin son yıllarda ortaya çıkmasıyla Türk kültüründe tarihi geçmişi ve kökü olmayan bu tür inandırmaya ve benimsetmeye müsait uydurma bayramlara itibar edilmemesi ve paylaşımda bulunulmaması gerektiği düşüncesindeyim. Bu bayram hakkında Wikipedia’daki Kril harfli açıklamaların da yanıltma amaçlı olduğu unutulmamalı; bu bayramın varlığına dair de tek bir kaynak gösterilemediğine dikkat edilmelidir. Ayrıca Ortodoks Hristiyan olan Gagavuz ve Çuvaş Türklerinin 6-7 Ocaktaki Noelini de şimdiden kutlarım.

Prof. Dr. Güray Kırpık
Gazete Ankara Dijital Haber Portalı - Köşe Yazarı
gkirpik@gazeteankara.com.tr