Dost Acı Söyler, Ama Nasıl?

Değerli okuyucularımız, bugün sizlere naçizane bir atasözümüzün belki de pek konuşulmayan, görünmeyen bir kısmından bahsetmek istedim: “Dost acı söyler.”

Dost, iyi günde kötü günde yanımızda olandır. Güvendiğimiz, derdimizi açabildiğimiz, yardım isteyebildiğimiz, sevdiğimiz yakın arkadaşımız ve gönüldaşımızdır. Dost, sevindiğimize sevinebilen, üzüldüğümüzde bizimle üzülebilen insan demektir.

Bazen gerçekleri birinin bize olduğu gibi söylemesini de isteriz. Hayatta bizim görmediğimizi gören, düşünmediğimizi düşünen, duymadığımızı duyuran, yanlışımızı bize gösterebilen bir dost elbette çok kıymetlidir.

Biz de zaman zaman sevdiklerimizi korumak, kollamak ve onlara zarar gelmesini önlemek adına dostlarımızı uyarmak isteriz. Bazen susmak en doğrusu gibi gelse de “Dost acı söyler” atasözüne sığınarak, hoşumuza gitmese bile doğru bildiğimizi söylemek gerektiğini düşünürüz.

Ancak burada üzerinde durulması gereken başka bir nokta var.

Bana göre dost, acıyı acıtmadan söylemelidir.

Madem karşımızdaki bizim sevdiğimiz, değer verdiğimiz bir insan; öyleyse onu kırmadan, üzmeden, incitmeden doğruyu söylemenin bir yolunu bulmaya çalışmak daha doğru olmaz mı?

Acıyı Acıtmadan Nasıl Söyleyebiliriz?

İlk olarak, dostumuza söyleyeceğimiz önemli bir söz varsa baş başa kalacağımız zamanı kollamalıyız. Zira başkalarının yanında söylenen acı söz, dost sözünden çıkıp gururu inciten bir söze dönüşebilir ve hatta ayrılık sebebi olabilir.

Daha sonra onu çok iyi dinlemeliyiz. Çünkü bizim dışarıdan gördüğümüz durumla, onun yaşadığı gerçek aynı olmayabilir. Görünenin arkasında neler yaşadığını, hangi duygulardan geçtiğini anlamaya çalışmadan söyleyeceğimiz söz, ne kadar doğru olursa olsun karşılığını bulmayabilir.

Karşımızdaki kişiyi eleştiren ya da suçlayan bir dil kullanmazsak, söyleyeceğimiz gerçeğin de daha az acıtacağını düşünüyorum.

Örneğin, “Yanlış yapıyorsun.” demek yerine, “Bu konuda şöyle bir yol daha olabilir mi?” diye sormak, kararı yine karşımızdaki insana bırakırken meselenin başka bir yönünü görmesine yardımcı olabilir.

“Sen hep böyle yapıyorsun.” demek yerine, “Bu davranışının seni zor durumda bırakmasından endişeleniyorum.” demek de aynı gerçeği daha incitmeden ifade edebilir.

Çünkü bazen insanı yaralayan, söylenen doğrudan çok, o doğrunun söyleniş biçimidir.

Söz Kadar Ses Tonu da Önemlidir

Bütün bunları söylerken üslubumuz kadar ses tonumuzun da önemli olduğunu unutmamalıyız. Yumuşak ve sakin bir şekilde konuştuğumuz insanlarla daha sağlıklı iletişim kurabildiğimiz bir gerçektir.

Tabii dostumuzun stresli, kızgın ya da üzgün olduğu bir anda konuşmak yerine, duygularının biraz hafiflemesini beklemek de en doğrusu olacaktır. Çünkü insan öfkeliyken kulağına ulaşan söz ile sakinleştiğinde duyduğu aynı söz, bazen bambaşka anlamlara gelebilir.

Doğru sözün de doğru bir zamanı vardır.

Sakinleştikten sonra kurduğumuz cümleler çok daha etkili olabilir.

Samimiyiz diye söylenecek argo sözlerin ya da kırıcı takma adların da dosta değil, aslında hiç kimseye söylenmemesi gerekir. Samimiyet, karşımızdaki insanı incitme hakkını bize vermez.

“Ben Senin Yerinde Olsam…”

“Ben senin yerinde olsam…” diye başlayan bir cümle, ne kadar iyi niyetle söylenirse söylensin, bazen karşımızdaki kişide küçümsendiği ya da yargılandığı duygusunu oluşturabilir.

Oysa çeşitli sorular sorarak olayı veya konuyu değerlendirmesini sağlamak, onu düşündürmek ve kendi kararını kendisinin vermesine yardımcı olmak ilişkilerimiz açısından daha sağlıklı olacaktır.

Örneğin işten ayrılmak isteyen bir dosta, “Bu işten beklediğini bulabildin mi?” diye sorabiliriz.

Giydiği elbisenin yakışıp yakışmadığını soran bir dosta, “Kruvaze elbise sana daha çok mu yakışıyor acaba?” diyebiliriz.

Çok savurganlık yapan bir dosta ise, “Son zamanlarda aldıkların senin için gerçekten gerekli şeyler mi?” diye sorabiliriz.

Bazen doğru cevabı vermek yerine, doğru soruyu sormak daha faydalı olabilir. Çünkü böylece karşımızdaki insanı kendi doğrumuza zorlamaz, kendi doğrusunu düşünmesine yardımcı oluruz.

Bazen Dostluk Sadece Dinlemektir

Bazen de dostumuz bizden bir çözüm istemez.

Sadece dinlenmek, içini dökmek ve biraz rahatlamak ister.

İşte böyle zamanlarda hiçbir yorum yapmadan onu dinlemek de bir çözüm olabilir.

Her sessizlik ilgisizlik değildir. Bazen sevdiğimiz bir insanın yanında sessizce oturabilmek, ona verilebilecek en güzel cevaplardan biridir.

Çünkü dostluk her zaman konuşmak değildir. Gerektiğinde susabilmek, dinleyebilmek ve karşımızdaki insanın duygusuna yer açabilmektir.

Gerçek Dost Ayna Olabilendir

Unutulmamalıdır ki gerçek dost, her söylediğimizi onaylayan kişi değildir. Gerektiğinde bize ayna tutabilen, hatalarımızı gösterebilen ve bunu yaparken bizi değersiz hissettirmeyen kişidir.

Belki de dostluğu kıymetli yapan tam olarak budur.

Dost, yanlışımız karşısında susmaz ama doğrusuyla bizi ezmez de. Hatalarımızı yüzümüze vurmak yerine onları görmemize yardımcı olur. Bizi başkalarının yanında mahcup etmek yerine, yalnız kaldığımızda omzumuza dokunur. Söylemesi gerekeni söyler ama bunu sevgisini hissettirerek yapar.

Çünkü gerçek dostluğun amacı haklı çıkmak değil, dostunu kaybetmeden doğruyu gösterebilmektir.

Velhasıl

Dost acı söyleyebilir ama acı söylemek, kırıcı olmak anlamına gelmez.

Dostluklarda dürüstlük ve açık sözlülük, saygıyla birlikte yürümelidir. Doğruyu söylemek ne kadar kıymetliyse, o doğrunun nasıl, nerede ve ne zaman söylendiği de bir o kadar önemlidir.

İnsan sevdiğini incitmek istemez. O hâlde doğrularımızı söylerken de sevgimizi, nezaketimizi ve dostluğumuzu sözümüzün önüne koyabilmeliyiz.

Çünkü bazen bir cümle insanı yaralar, bazen de aynı gerçek başka bir cümleyle söylendiğinde insanın önünü açar.

O hâlde atasözümüzün yanına küçük ama önemli bir cümle daha ekleyebiliriz:

Gerçek dost, acıyı acıtmadan söyler!

30 Ağustos Zafer Bayramı

Bu vesileyle, tarihi şan ve şerefle dolu aziz Türk milletimizin 30 Ağustos Zafer Bayramı’nı kutlar; Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, vatanımızın birliği ve bağımsızlığı uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi saygı, rahmet ve minnetle yâd ederim.

Sevgi ve Saygılarımla

Özlem İCİK
Gazete Ankara Dijital Haber Portalı | Köşe Yazarı
oicik@gazeteankara.com.tr