YÜKSEK ÖĞRETİMDE AKADEMİSYENLERİN EMEKLİLİK YAŞ DÜZENLEMESİ YASA TASARISI MECLİS’TE NEDEN BEKLİYOR?
Üniversitelerde akademisyenlerin yaş düzenlemesi ile ilgili yasa tasarısı Melis Plan ve Bütçe Komisyonunda olmasına rağmen neden yasalaşmıyor? Sorusu gündemdeki yerini koruyor. Birçok akademisyenlerin dile getirdiği ve kanunlaşmasını beklediği yasa tasarısının neden bekletildiğine ilişkin herhangi bir açıklama olmamakla beraber son günlerde yasalaşmasının önünde bir engel mi var? Gibi sorular dillendirilmeye başlandığını duyuyoruz.
Bilindiği üzere yükseköğretimde görev yapan akademisyenlerin emeklilik yaş sınırının yükseltilmesi konusu, uzun süredir hem Yükseköğretim Kurulu (YÖK) hem de TBMM nezdinde yakından takip edilen ve akademik camiada beklentinin oldukça yüksek olduğu dinamik bir süreçtir. Mevcut yasal çerçeve, Meclis gündemindeki teklifler ve sürecin takvimiyle ilgili son durum şu şekildedir:
1. Mevcut Durum (Yürürlükteki Mevzuat)
Şu anki yasal uygulamaya göre, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca öğretim üyelerinin (Profesör, Doçent ve Doktor Öğretim Üyesi) re'sen emeklilik yaş haddi 67'dir. Ancak belirli şartları taşıyan ve ihtiyaç duyulan devlet üniversitelerindeki öğretim üyeleri, ilgili yönetim kurullarının kararı ve belirli kriterler çerçevesinde sözleşmeli olarak 75 yaşına kadar görev yapabilmektedir. Öğretim görevlileri için ise re'sen emeklilik yaşı genel hükümlere tabi olarak 65 olarak uygulanmaktadır.
2. Gündemdeki Yeni Yasa Tasarısı ve Beklentiler
Akademik birikim ve tecrübenin sistem içinde daha uzun süre kalması amacıyla son dönemde çok önemli adımlar atılmıştır:
- YÖK'ün Önerisi: YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, geçtiğimiz dönemde yaptığı açıklamalarda (özellikle bütçe komisyonu görüşmelerinde) yaş sınırının doğrudan 72'ye çıkarılmasını düşündüklerini, 72 yaşından 75 yaşına kadar olan sürecin ise üniversiteler ile öğretim üyeleri arasında yapılacak özel sözleşmelerle yönetilmesini öngördüklerini belirtmiştir.
- Meclis'e Sunulan Kanun Teklifleri: Şubat 2026 itibarıyla TBMM Başkanlığına sunulan ve Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'nda bulunan kanun tekliflerinde iki temel formül üzerinde durulmaktadır:
- 2547 sayılı Kanun'un 30. maddesindeki "67" ibaresinin "72" olarak değiştirilmesi ve nitelikli akademik gücün re'sen emeklilik sınırının yukarı çekilmesi.
- Öğretim görevlilerinin de bu kapsama (67 yaş haddi ve sözleşmeli 75 yaş imkânı) dahil edilerek norm birliğinin sağlanması ve kadrolar arasındaki eşitsizliğin giderilmesi.
3. Ne Zaman Kanunlaşacak?
Kanun teklifleri şu anda TBMM Komisyonu (Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu) gündemindedir. Bu tür düzenlemelerin, akademisyenlerin mağduriyet yaşamaması ve devam eden bilimsel/akademik projelerin aksamaması adına genellikle bir "torba yasa" paketi içerisine eklenerek Genel Kurul'a getirilmesi beklenmektedir.
Sonuç olarak tasarı yasalaşma aşamasına oldukça yaklaşmış ve YÖK tarafından da siyasi iradeye sunulmuş olsa da net bir yürürlük tarihi ancak Meclis Genel Kurulu'ndaki oylama ve ardından Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla kesinleşecektir. Akademik camianın beklentisi, meclisin yasama takvimi doğrultusunda bu düzenlemenin en kısa sürede önceliklendirilerek kanunlaşması yönündedir.
YORUM YAP