Bir zamanlar cezaevlerinde mahkûmların bireysel olarak yaptığı küçük el işleri vardı. Boncuklardan yapılmış kuşlar, tespihler, maket gemiler… Bunlar çoğu zaman mahkûmların yakınları aracılığıyla dışarı çıkarılırdı. Ancak bu çalışmalar bireysel kalır, mahkûmların üretme potansiyeli sistemli bir şekilde değerlendirilemezdi.

1997 yılında önemli bir adım atıldı ve Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri iş Yurtları Kurumu kuruldu.

Bu kurumun üç temel amacı vardı:

• Hükümlü ve tutukluların meslek ve sanatlarını korumak ve geliştirmek
• Onlara yeni bir meslek öğretmek
• Üretilen ekonomik değerleri pazarlamak

Bugün bu sistemin ne kadar başarılı olduğunu görmek için iş Yurtları Satış Mağazalarını dolaşmak yeterlidir.

Mahkûmların atıl iş gücü potansiyeli üretime dönüştürülmüş ve toplumsal bir fayda ortaya çıkmıştır.

Tam da bu noktada aklıma şu soru geldi:

Acaba benzer bir model başka bir toplumsal kesim için uygulanabilir mi?

Emeklilik: Üretimin Sonu mu?

Her yıl hem kamu sektöründen hem de özel sektörden binlerce insan emekli oluyor.

Bu insanların önemli bir kısmı;

• yıllarca meslek hayatında çalışmış
• ciddi bir tecrübe biriktirmiş
• bilgi ve beceri sahibi kişilerden oluşuyor.

Ancak emeklilikten sonra bu potansiyelin büyük bir kısmı kullanılmadan kalıyor.

Birçok emekli ekonomik kazanç peşinde değildir. Fakat insanların ruh ve beden sağlığı için meşguliyet çok önemlidir.

Birçok emekli için emeklilikten sonra ortaya çıkan en büyük problem boşluk hissidir.

İnsan bir işe yaradığını hissetmek ister.

Topluma katkı sunduğunu bilmek ister.

Gönüllü Hobi Atölyeleri Fikri

Bu düşünceden hareketle aklıma şu fikir geldi:

Emeklilerin tecrübelerini değerlendirebilecek Gönüllü Hobi Atölyeleri kurulabilir.

Bu atölyelerde meslek ve sanat sahibi emekliler gönüllü olarak görev alabilir.

Örneğin;

• yazarlık
• tiyatro
• el sanatları
• kişisel gelişim
• proje hazırlama

gibi alanlarda gençlere bilgi ve deneyim aktarabilirler.

Bu tür bir organizasyon;

• Milli Eğitim Bakanlığı
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Mesleki Yeterlilik Kurumu
• Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri

iş birliğiyle gerçekleştirilebilir.

Nitekim iş Yurtları sisteminde de benzer kurumlar arası iş birliği bulunmaktadır.

Belediyelere ait atıl binalar bu atölyeler için kullanılabilir.

Faaliyetlerin temeli ise gönüllülük olmalıdır.

Emekliler İçin Üretim Atölyeleri

Bu düşüncenin ikinci aşaması ise üretim odaklı olabilir.

Emekli olmuş fakat üretmek isteyen insanlar için Hobi Atölyeleri kurulabilir.

Bu atölyelerde insanlar;

• el sanatları
• ahşap işleri
• maket üretimi
• sanatsal çalışmalar

yapabilir.

Ortaya çıkan ürünler belediyelerin satış noktalarında halka sunulabilir.

Böylece hem üretim teşvik edilir hem de emeklilerin üretme arzusu canlı tutulur.

Dünya Bu Konuda Ne Yapıyor?

Dünyada da benzer uygulamalar bulunmaktadır.

JAPONYA – Silver Human Resource Centers

Japonya’da emeklilerin topluma aktif katılımını sağlamak amacıyla kurulan bu merkezler, yaşlı bireylerin kısa süreli işlerde, sosyal projelerde ve yerel hizmetlerde görev almasını sağlıyor. Ülkede yaklaşık 700 bin emekli bu sistemin içinde yer alıyor.

AVRUPA – Aktif Yaşlanma Programları

Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan “Active Ageing” politikaları kapsamında emekliler;

• gönüllü sosyal projelerde
• sanat ve hobi atölyelerinde
• toplum destek faaliyetlerinde

aktif rol alıyor.

Araştırmalar, bu tür faaliyetlere katılan emeklilerin daha mutlu, daha sağlıklı ve daha sosyal bir yaşam sürdüğünü gösteriyor.

ABD – Senior Community Centers

ABD’de birçok şehirde bulunan Senior Centers adlı merkezlerde emekliler;

• sanat atölyeleri
• eğitim faaliyetleri
• gönüllü çalışmalar

yoluyla sosyal hayatın içinde kalmaya devam ediyor.

Bu çalışmaların ortak amacı şudur:

Emekliliği pasif bir dönem olmaktan çıkarıp aktif bir toplumsal katkı dönemine dönüştürmek.

Tecrübe ile Enerjinin Buluşması

Bir söz vardır:

“Yaşlılar yapabilse, gençler bilebilse.”

Aslında bu söz kuşaklar arasındaki büyük gerçeği anlatır.

Yaşlılarda tecrübe vardır.

Gençlerde enerji vardır.

Eğer bu iki unsur doğru bir ortamda buluşursa ortaya büyük bir sinerji çıkar.

Hobi atölyeleri işte bu buluşmanın mekânı olabilir.

Bir Taslak Ama Üzerinde Düşünmeye Değer

Şimdilik bu düşünce bir taslak niteliğindedir.

Ancak adım atılırsa geliştirilebilir, projelendirilebilir ve mevzuatı hazırlanabilir.

Nasıl ki iş Yurtları sistemi hükümlülerin atıl potansiyelini üretime dönüştürdüyse, aynı şey emekliler için de mümkündür.

Çünkü emeklilerde de büyük bir tecrübe ve üretim potansiyeli bulunmaktadır.

Benden düşünmesi.

Av. Durdu Güneş
Şair – Yazar
Gazete Ankara Dijital Haber Portalı I Köşe Yazarı

“Türkiye’nin kalbi Ankara’nın sesi”

İletişim: dgunes@gaeteankara.com.tr