AYM’den vergi teminatı kararı: Eksik teminat kadar ceza Anayasa’ya uygun
Anayasa Mahkemesi, Vergi Usul Kanunu kapsamında istenen teminatın süresinde verilmemesi veya tamamlanmaması halinde, eksik kalan teminat tutarı kadar özel usulsüzlük cezası kesilmesini öngören düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bulmadı. Karar, özellikle sahte belge düzenleme fiilleriyle bağlantılı vergi güvenliği uygulamaları bakımından önem taşıyor.
ANKARA – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Ekonomi Haberleri- Anayasa Mahkemesi, vergi güvenliğini sağlamaya yönelik teminat uygulaması açısından mükellefleri doğrudan ilgilendiren önemli bir karara imza attı.
Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre Sakarya Vergi Mahkemesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355’inci maddesinde yer alan ve belirli durumlarda istenen teminatın süresinde verilmemesi veya tamamlanmaması halinde “verilmesi veya tamamlanması gereken teminat tutarı kadar” özel usulsüzlük cezası uygulanmasını öngören hükmün Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurdu.
Teminat verilmezse eksik tutar kadar ceza uygulanabilecek
Düzenleme, Vergi Usul Kanunu’nun 153/A maddesi çerçevesinde özellikle sahte belge düzenleme fiilleriyle bağlantılı olarak vergi alacağının güvence altına alınması amacıyla getirilen teminat yükümlülüğünü kapsıyor.
Anayasa Mahkemesi değerlendirmesinde, teminat uygulamasının vergi ve benzeri kamu alacaklarının tahsilini güvence altına almaya yönelik olduğunu, kamu alacağının korunmasının meşru bir kamu yararı amacı taşıdığını belirledi.
Mahkeme ayrıca teminat yükümlülüğünün kanunda hangi durumlarda uygulanacağının ve teminat miktarının belirlenmesine ilişkin ölçütlerin düzenlendiğini; teminatın verilmemesine bağlanan özel usulsüzlük cezasının da yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamaya yönelik olduğunu değerlendirdi.
AYM itirazı reddetti
Yüksek Mahkeme, söz konusu düzenlemenin mülkiyet hakkına yönelik bir sınırlama oluşturduğunu, ancak bu sınırlamanın kanuni dayanağının bulunduğunu, kamu yararı amacı taşıdığını ve ölçülülük ilkesine aykırı olmadığını kabul etti.
Bu gerekçelerle Anayasa Mahkemesi, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355’inci maddesindeki “verilmesi veya tamamlanması gereken teminat tutarı kadar” ibaresinin Anayasa’nın 13 ve 35’inci maddelerine aykırı olmadığına ve yapılan itirazın reddine karar verdi. Karar oyçokluğuyla alındı.
Mükellef açısından kararın önemi
Kararla birlikte, kanunda öngörülen teminat yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmemesi halinde eksik veya verilmemiş teminat miktarı kadar özel usulsüzlük cezası uygulanmasını sağlayan hüküm yürürlükte kalmaya devam edecek.
Dolayısıyla VUK’un 153/A maddesi kapsamında kendisinden teminat istenen kişi ve işletmeler açısından, teminatın süresinde ve tam olarak yerine getirilmesi yalnızca idari bir yükümlülük değil, doğrudan önemli bir mali yaptırım riski taşıyan bir yükümlülük niteliğinde bulunuyor.
Karar Bilgileri:
Anayasa Mahkemesi
Esas No: 2026/32
Karar No: 2026/129
Karar Tarihi: 4 Haziran 2026
Resmî Gazete: 10 Ağustos 2026 – Sayı 33336
Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararı – Resmî Gazete
YORUM YAP