ANKARA – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Tarım Haberleri- Türkiye’de hububat hasadı son aşamaya gelirken gözler yalnızca tarladan çıkacak toplam ürüne değil, üreticinin kazancına, Toprak Mahsulleri Ofisinin alım politikasına ve yeni sezonda oluşacak piyasa fiyatlarına çevrildi.

Tarım ve Orman Bakanlığının ev sahipliğinde Toprak Mahsulleri Ofisinde düzenlenen Hububat Sektörü İstişare Toplantısı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın katılımıyla gerçekleştirildi.

Toplantıda 2026 hasat sezonunun genel görünümü, TMO’nun alımları, çiftçinin beklentileri, un ve yem sanayisinin durumu, iç ve dış piyasalardaki gelişmeler ile gıda arz güvenliği ele alındı.

Bolat: “Tarım ürünlerinde arz kaynaklı sıkıntı yok”

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’de tarım ürünlerinin arzına ilişkin olumsuz bir durum bulunmadığını belirterek, yağışların ve uygulanan üretim politikalarının olumlu sonuç verdiğini söyledi.

Bolat, “Tarım ürünlerinde arz kaynaklı herhangi bir sıkıntı yaşanmıyor” değerlendirmesinde bulunurken, tarımsal üretimin stratejik öneminin giderek daha fazla öne çıktığını ifade etti.

Piyasada sağlıklı fiyat oluşumu için Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığının koordinasyon içinde çalıştığını vurgulayan Bolat, sektör temsilcilerinin de üretimden ticarete kadar bütün süreçlerde bu dengeye katkı sağlamasının önemine işaret etti.

Yumaklı: “Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltesini bekliyoruz”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise 2026 sezonunda üretim açısından güçlü bir tablo ortaya çıktığını belirtti.

Yumaklı, “Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltesinin beklendiği, üreticilerimizin emeği ve alın teriyle şekillenen bereketli bir hasat sezonunun sonuna yaklaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin stratejik tarım ürünlerindeki üretim kapasitesi ve kendine yeterliliğine dikkat çeken Yumaklı, çiftçinin desteklenmesi, üretimin sürdürülebilirliği ve gıda arz güvenliğinin korunmasına yönelik çalışmaların devam edeceğini bildirdi.

TÜİK: Tahıl üretiminde yüzde 21,7 artış beklentisi

Bakanların verdiği mesajlar, yılın ilk resmî üretim tahminleriyle de destekleniyor.

TÜİK’in 2026 yılı Bitkisel Üretim 1. Tahminine göre Türkiye’de tahıl üretiminin geçen yıla göre yüzde 21,7 artarak yaklaşık 41,6 milyon tona ulaşması bekleniyor.

Tahminlere göre buğday üretiminin 22,8 milyon tona, arpa üretiminin ise 9 milyon tona çıkması öngörülüyor.

Bu rakamlar henüz kesinleşmiş yıl sonu üretim miktarlarını değil, 2026 sezonuna ilişkin resmî üretim tahminlerini gösteriyor. Nihai tablo, hasadın tamamlanması ve yıl içindeki güncellemelerin ardından netleşecek.

TMO 8,3 milyon ton hububat aldı

Üreticinin yakından takip ettiği en önemli başlıklardan biri ise TMO’nun piyasadaki alım gücü.

Tarım ve Orman Bakanlığının açıkladığı verilere göre TMO, 21 Mayıs’ta başlayan alım döneminde 24 Temmuz itibarıyla 176 bin üreticiden 8,3 milyon ton hububat satın aldı.

Üreticilere aynı dönem içinde 34,3 milyar lira ödeme gerçekleştirildi.

Yoğun hasat döneminde TMO’nun günlük alım miktarının 370 bin tona kadar çıkması, özellikle ürün arzının hızla arttığı haftalarda fiyatların üretici aleyhine sert şekilde gerilemesini önleme açısından önemli bir piyasa aracı olarak değerlendiriliyor.

Üreticinin gündeminde fiyat ve maliyet var

Yüksek rekolte çiftçi açısından olumlu bir gelişme olmakla birlikte, üreticinin asıl beklentisi ürün miktarındaki artışın sürdürülebilir bir gelirle desteklenmesi.

TMO’nun 2026 sezonunda ikinci grup makarnalık ve ekmeklik buğday için ton başına 16 bin 500 lira, arpa için ise 12 bin 750 lira alım fiyatı açıklaması, hasat döneminde piyasanın temel referanslarından biri oldu.

Desteklerle birlikte buğday ve arpada üreticinin eline geçen toplam tutarın yükselmesi hedeflenirken, çiftçinin sahadaki temel gündemini hâlâ gübre, mazot, tohum, sulama, enerji, işçilik ve finansman maliyetleri oluşturuyor.

Bu nedenle hububatta 2026 sezonunun başarısı yalnızca yüksek rekolteyle değil, üreticinin gelecek yıl yeniden ekim yapmasını sağlayacak gelir düzeyinin korunmasıyla da ölçülecek.

Yüksek üretim tüketici fiyatlarını hemen düşürür mü?

Kamuoyunda merak edilen konulardan biri de yüksek üretimin ekmek, un ve makarna fiyatlarına doğrudan yansıyıp yansımayacağı.

Hububat üretimindeki artış, hammadde arzını güçlendirmesi ve piyasadaki ani fiyat hareketlerini sınırlaması bakımından önemli. Ancak tarladaki buğday fiyatı ile market rafındaki nihai ürün fiyatı arasında enerji, nakliye, işçilik, finansman, ambalaj ve perakende maliyetleri bulunuyor.

Bu nedenle yüksek rekoltenin tüketici fiyatlarına aynı oranda ve kısa sürede indirim olarak yansıması beklenmiyor. Buna karşılık güçlü üretim ve yeterli stok seviyesinin, özellikle arz kaynaklı sert fiyat artışlarının önlenmesinde önemli bir güvence oluşturması bekleniyor.

“Üretim yüksekse neden ithalat yapılıyor?” sorusu

Hububat piyasasında kamuoyunda sıkça gündeme gelen tartışmalardan biri de Türkiye’nin güçlü üretimine rağmen buğday ithalatına devam etmesi.

Bu noktada iç tüketim amacıyla yapılan ithalat ile ihracata dayalı sanayinin kullandığı ürünün birbirinden ayrılması gerekiyor.

Türkiye, dünyanın önemli un ve makarna ihracatçıları arasında yer alıyor. Bu sektörlerde faaliyet gösteren firmalar, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ithal ettikleri bazı ürünleri işleyerek yeniden ihraç edebiliyor.

Dolayısıyla toplam ithalat rakamının tamamını Türkiye’nin iç tüketim açığı olarak değerlendirmek doğru bir tablo ortaya koymuyor.

Bununla birlikte, tarım politikasının temel hedeflerinden biri, stratejik ürünlerde yerli üretimin korunması ve çiftçinin üretimden kopmasının önlenmesi olmaya devam ediyor.

Sektör temsilcilerinin talepleri doğrudan bakanlara iletildi

Toplantıda TMO Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Ahmet Güldal, 2026 yılı hasat sezonunda yürütülen alım faaliyetleri, ülke genelindeki saha operasyonları ve piyasa düzenleme çalışmalarına ilişkin sunum yaptı.

Gıda Kontrol Genel Müdürü Ersin Dilber de Tarım ve Orman Bakanlığının düzenleme ve denetim faaliyetleri hakkında bilgi verdi.

Ulusal Hububat Konseyi, TUSAF Un Sanayicileri Federasyonu ile Hububat Ürünleri İhracat Birliklerinin başkanları da üretim, fiyatlama, ticaret ve ihracata ilişkin görüş ve taleplerini iki bakana aktardı.

Hububatta yeni dönemin üç kritik başlığı

2026 sezonunda ortaya çıkan güçlü üretim görünümü, Türkiye açısından gıda arz güvenliğini destekleyen önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Ancak bundan sonraki süreçte üç başlık belirleyici olacak: üreticinin maliyetleri karşılayan bir gelir elde etmesi, sanayinin ham maddeye öngörülebilir fiyatlarla ulaşması ve tüketicinin temel gıda ürünlerinde aşırı fiyat dalgalanmalarına karşı korunması.

Ankara’daki Hububat Sektörü İstişare Toplantısının verdiği temel mesaj da bu noktada şekilleniyor: Tarlada yüksek üretim sağlamak kadar, hasat sonrasında oluşacak piyasa dengesini üretici, sanayici ve tüketici açısından birlikte yönetmek gerekiyor.

2026’nın yüksek rekolte beklentisinin kalıcı bir tarımsal kazanıma dönüşüp dönüşmeyeceğini ise çiftçinin gelecek sezon üretime hangi şartlarda devam edeceği ve hububat piyasasında önümüzdeki aylarda oluşacak fiyat dengesi gösterecek.

Kaynaklar:
Ticaret Bakanlığı – Hububat Sektörü İstişare Toplantısı
Tarım ve Orman Bakanlığı – Hububat Sektörü İstişare Toplantısı
TÜİK – Bitkisel Üretim 1. Tahmini, 2026
Tarım ve Orman Bakanlığı – TMO Hububat Alımları
Tarım ve Orman Bakanlığı – 2026 Hububat Alım ve Satış Fiyatları