ANKARA – Gazete Ankara Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Ekonomi Haberleri – Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Gazete Ankara köşe yazarı Prof. Dr. Hacı Mehmet Şahin’in kaleme aldığı “Türkiye Orta Gelir Tuzağından Nasıl Çıkar?” başlıklı analiz yazısı, Türkiye ekonomisinin mevcut büyüme modelini ve karşı karşıya olduğu yapısal riskleri yeniden gündeme taşıdı.

Türkiye’nin uzun yıllardır düşük maliyetli üretim, sanayileşme ve ihracat odaklı büyüme modeliyle önemli bir üretim kapasitesine ulaştığını belirten Şahin, gelinen noktada bu modelin sürdürülebilirliğinin sorgulanması gerektiğini vurguladı.

Orta Gelir Tuzağı: Büyümenin Görünmeyen Sınırı

Ekonomik kalkınma sürecinde birçok ülkenin karşılaştığı kritik bir eşik olarak tanımlanan orta gelir tuzağına dikkat çeken Şahin, bu durumu ülkelerin belirli bir gelir seviyesine ulaştıktan sonra büyüme hızlarının yavaşlaması ve yüksek gelir grubuna geçememesi olarak değerlendirdi.

Türkiye’nin son 20–30 yıllık ekonomik performansına bakıldığında, kişi başına gelirde artış yaşansa da sıçrama niteliğinde bir dönüşümün gerçekleşmediğini ifade etti.

“Türkiye Üretiyor Ama Yüksek Katma Değer Üretemiyor”

Şahin, Türkiye ekonomisinin temel sorununu net bir şekilde ortaya koyarak şu ifadeyi kullandı:

“Türkiye üretmektedir, ancak yüksek katma değer üretememektedir.”

Sanayi üretiminin büyük ölçüde orta-düşük teknolojiye dayandığını belirten Şahin, ihracatta kilogram başına değer artışının sınırlı kaldığını, üniversitelerin ise niceliksel büyümesine rağmen inovasyon üretiminde istenilen seviyeye ulaşamadığını dile getirdi.

Yapısal Dönüşüm Olmadan Çıkış Mümkün Değil

Kısa vadeli ekonomik araçların tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Şahin, orta gelir tuzağından çıkışın ancak yapısal dönüşümle mümkün olabileceğini ifade etti.

Bu kapsamda üç temel alana dikkat çekildi:

Eğitim ve İnsan Kaynağında Nitelik Dönüşümü

Ezbere dayalı eğitim sisteminin yerine analitik düşünme, problem çözme ve disiplinler arası çalışma becerilerini geliştiren bir yapının oluşturulması gerektiği vurgulandı.

Üniversitelerin sayısından çok, ürettikleri bilginin ekonomik ve teknolojik değeri ön plana çıkarılması gerektiği ifade edildi.

Kurumsal Güven ve Öngörülebilirlik

Ekonomik büyümenin temel unsurlarından birinin güven ortamı olduğunu belirten Şahin, hukukun üstünlüğü, şeffaflık ve liyakat esaslı yönetim anlayışının güçlendirilmesinin kritik önemde olduğunu vurguladı.

Yatırımcı açısından öngörülebilirliğin uzun vadeli sermaye girişleri için belirleyici olduğu ifade edildi.

Üretim Yapısında Katma Değer Odaklı Dönüşüm

Türkiye’nin maliyet odaklı rekabetten uzaklaşarak değer odaklı üretime yönelmesi gerektiğini belirten Şahin, Ar-Ge, inovasyon ve teknoloji geliştirme kapasitesinin merkeze alınmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.

Yeni Dönemin Şifresi: Daha Fazla Değil, Daha Değerli Üretim

Şahin, Türkiye’nin ekonomik yaklaşımında köklü bir zihniyet değişimine ihtiyaç olduğunu şu sözlerle ifade etti:

“Daha fazla üretelim yaklaşımından, daha değerli üretelim yaklaşımına geçiş.”

Bu dönüşümün sağlanamaması durumunda Türkiye’nin hem düşük maliyetli üretim yapan ülkelerle hem de yüksek teknoloji üreten ülkelerle rekabette zorlanacağı ve iki yönlü bir baskı altında kalacağı belirtildi.

Türkiye’nin Potansiyeli ve Stratejik Fırsatı

Yazıda, Türkiye’nin genç nüfusu, stratejik konumu, sanayi altyapısı ve girişimcilik kapasitesinin önemli avantajlar sunduğu vurgulandı.

Ancak bu potansiyelin etkili sonuçlara dönüşebilmesi için doğru stratejilerle yönlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Geleceği Belirleyecek Kritik Eşik

Prof. Dr. Hacı Mehmet Şahin, bugün alınacak kararların yalnızca ekonomik göstergeleri değil, Türkiye’nin önümüzdeki yarım yüzyılını şekillendireceğine dikkat çekerek, orta gelir tuzağından çıkışın bir tercih değil zorunluluk olduğunu belirtti.

Yazı, şu güçlü tespitle tamamlandı:

“Zengin ülkeler çok üreten değil, yüksek değer üreten ülkelerdir.”

Haber Kaynağı:
“Gazete Ankara Dijital Haber Portalı – Prof. Dr. Hacı Mehmet Şahin’in köşe yazısı”
https://www.gazeteankara.com.tr/writers/prof-dr-h-mehmet-sahin/turkiye-orta-gelir-tuzagindan-nasil-cikar-6226

Haber Editörü: Dr. Oğuz Poyrazoğlu
İletişim: opoyrazoglu@gazeteankara.com.tr
Gazete Ankara WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32

Dr. Oğuz POYRAZOĞLU

Gazete Ankara Dijital Haber Portalı EKONOMİ