Ankara – GA Dijital Haber Portalı / Ekonomi Haberleri- Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Temmuz 2026 dönemine ilişkin Hanehalkı İşgücü Araştırması, işgücü piyasasında aynı anda birden fazla göstergenin yön değiştirdiği dikkat çekici bir aya işaret etti.

Temmuzda 15 ve daha yukarı yaştaki işsizlerin sayısı bir önceki aya göre 150 bin kişi artarak 2 milyon 860 bine yükseldi. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise 0,5 puanlık artışla yüzde 8,1 oldu.

Ancak temmuz tablosunun ekonomik açıdan daha kapsamlı okunmasını gerektiren gelişme yalnızca işsiz sayısındaki artış değildi. Aynı dönemde istihdam edilenlerin sayısı 388 bin kişi azalırken, toplam işgücü de 238 bin kişi geriledi. Böylece işgücü piyasasında hem istihdam hem de katılım tarafında aşağı yönlü hareket görüldü.

İNFOGRAFİK 1 | TEMMUZ 2026 İŞGÜCÜ RÖNTGENİ

İstihdamdaki 388 bin kişilik gerileme öne çıktı

TÜİK verilerine göre temmuz ayında istihdam edilenlerin sayısı 32 milyon 750 binden 32 milyon 362 bine indi. Bir aylık net değişim 388 bin kişilik azalışa karşılık geldi.

İstihdam oranı da yüzde 48,9’dan yüzde 48,3’e geriledi.

Cinsiyete göre bakıldığında istihdam oranı erkeklerde yüzde 65,5, kadınlarda ise yüzde 31,4 olarak gerçekleşti. Böylece kadın ve erkek istihdam oranları arasındaki fark 34,1 puan oldu.

Bu veri, temmuz ayındaki işgücü hareketinin yalnız iş arayanların sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor. Çünkü aynı ay içerisinde hem istihdam edilenlerin sayısı azalıyor hem de çalışma hayatına katılan toplam nüfusta gerileme görülüyor.

İşgücü 238 bin kişi azaldı

Temmuz ayında toplam işgücü 238 bin kişi azalarak 35 milyon 222 bine gerilerken işgücüne katılma oranı da yüzde 52,9’dan yüzde 52,5’e indi.

Erkeklerde işgücüne katılma oranı yüzde 70,3, kadınlarda ise yüzde 35,2 olarak hesaplandı.

İşgücüne dahil olmayanların sayısı ise bir önceki aya göre 298 bin kişi artarak 31 milyon 821 bine yükseldi.

Bu noktada temmuz verilerinin önemli ayrıntılarından biri ortaya çıkıyor: İşsiz sayısı artarken toplam işgücünün azalması, yalnızca işsizlik oranını değil, işgücü piyasasına katılım eğilimini de izlemeyi gerekli kılıyor.

Kadınlarda işsizlik oranı yüzde 10,6

İşsizlik oranındaki cinsiyet farkı da temmuz verilerinin dikkat çeken başlıklarından biri oldu.

İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 10,6 olarak tahmin edildi. Böylece kadın işsizliği ile erkek işsizliği arasındaki fark 3,8 puana çıktı.

Bir önceki aya göre işsiz sayısı erkeklerde 64 bin, kadınlarda ise 86 bin kişi arttı.

İNFOGRAFİK 2 | İŞGÜCÜNDE KADIN–ERKEK MAKASI

Genç işsizliği bir ayda 1,5 puan yükseldi

Temmuz ayının dikkat çekici göstergelerinden biri de 15-24 yaş grubundaki genç nüfusta görüldü.

Genç işsizlik oranı bir önceki aya göre 1,5 puan artarak yüzde 14,5’e çıktı.

Bu oran genç erkeklerde yüzde 11,3, genç kadınlarda ise yüzde 20,3 olarak hesaplandı.

Özellikle genç kadın işsizliğinin yüzde 20’nin üzerinde bulunması dikkat çekti. Genç kadınlarla genç erkekler arasındaki işsizlik farkı 9 puana ulaştı.

Genç işsizliğindeki aylık yükseliş, işgücü piyasasının önümüzdeki dönemde yalnız toplam istihdam üretme kapasitesi açısından değil, gençlerin eğitimden çalışma hayatına geçişi ve nitelikli istihdama erişimi açısından da yakından izlenmesini gerektiren göstergeler arasında yer alıyor.

Çalışma süresi 42 saate geriledi

İstihdam edilen ve referans döneminde işbaşında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi de temmuz ayında azaldı.

Haftalık ortalama çalışma süresi bir önceki aya göre 0,4 saat gerileyerek 42 saate indi.

Dolayısıyla temmuz ayında yalnız çalışan sayısında değil, çalışanların ortalama fiili çalışma süresinde de aşağı yönlü hareket kaydedildi.

Asıl dikkat çekici gösterge: Atıl işgücü yüzde 30,6

Temmuz verilerinin belki de en çarpıcı bölümü, işgücü piyasasını klasik işsizlik oranından daha geniş bir çerçevede gösteren tamamlayıcı göstergelerde ortaya çıktı.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı, haziran ayındaki yüzde 28,8 seviyesinden 1,8 puan yükselerek temmuzda yüzde 30,6’ya çıktı.

TÜİK’in tamamlayıcı göstergelerine göre;

Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20,8,
işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ise yüzde 19,5 olarak tahmin edildi.

Bu veriler klasik işsizlik oranı ile işgücü piyasasındaki daha geniş kullanılabilir emek kapasitesi arasındaki farkı görünür hale getiriyor.

İNFOGRAFİK 3 | İŞSİZLİĞİN ÖTESİNDEKİ TABLO

Yüzde 8,1 tek başına bütün tabloyu anlatmıyor

İşgücü piyasasının değerlendirilmesinde işsizlik oranı temel göstergelerden biri olmayı sürdürüyor. Bununla birlikte TÜİK’in 2021 yılından bu yana yayımladığı tamamlayıcı işgücü göstergeleri, ekonomik olarak kullanılabilir durumda olup işgücü piyasasında tam olarak değerlendirilemeyen nüfusu daha geniş bir çerçevede izleme imkânı sağlıyor.

Bu nedenle temmuz ayı açısından yüzde 8,1’lik işsizlik oranı ile yüzde 30,6’lık atıl işgücü oranının birlikte okunması önem taşıyor.

İki gösterge arasında 22,5 puanlık fark bulunuyor.

Bu fark, yüzde 30,6’lık oranın “işsizlik oranı” olduğu anlamına gelmiyor. Atıl işgücü; işsizlere ek olarak daha fazla çalışmak isteyen zamana bağlı eksik istihdamdakileri ve çalışmaya hazır olduğu halde çeşitli nedenlerle klasik işsiz tanımının dışında kalan potansiyel işgücünü de kapsıyor. TÜİK de bu göstergeleri temel işgücü verilerinin tamamlayıcısı olarak yayımlıyor.

Ekonomi açısından hangi göstergeler izlenecek?

Temmuz verileri tek aylık bir fotoğraf niteliğinde olduğu için işgücü piyasasında kalıcı bir yön değişikliğine ilişkin değerlendirmelerde sonraki dönem verilerinin de görülmesi gerekiyor.

Bununla birlikte temmuz tablosunda dört gösterge özellikle öne çıkıyor:

İstihdam edilenlerin sayısındaki 388 bin kişilik gerileme, işgücüne katılım oranının yüzde 52,5’e düşmesi, genç işsizliğinin yüzde 14,5’e çıkması ve atıl işgücünün yeniden yüzde 30’un üzerine yükselmesi.

Önümüzdeki aylarda istihdamdaki değişimin yönü, işgücüne katılımın yeniden yükselip yükselmeyeceği ve atıl işgücündeki artışın geçici olup olmadığı; üretim, yatırımlar, hanehalkı gelirleri ve iç talep görünümü bakımından izlenecek temel göstergeler arasında olacak.

Temmuzun ekonomik özeti: Aynı anda üç hareket

Temmuz 2026 işgücü tablosu üç temel hareketi aynı anda gösterdi:

İşsizlerin sayısı 150 bin kişi arttı.

İstihdam edilenlerin sayısı 388 bin kişi azaldı.

Toplam işgücü ise 238 bin kişi küçüldü.

Bu tabloya genç işsizliğindeki yükseliş ve yüzde 30,6’ya ulaşan atıl işgücü oranı da eklendiğinde, temmuz ayı verileri Türkiye işgücü piyasasının yalnızca “işsizlik yüzde kaç?” sorusuyla değil; kaç kişinin istihdamda olduğu, kaç kişinin çalışma hayatına katıldığı ve mevcut işgücü kapasitesinin ne kadarının etkin kullanılabildiği üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İşgücü İstatistikleri – Temmuz 2026, Haber Bülteni No: 57999.