Bişkek – GA Dijital Haber Portalı / Politika Haberleri- Türk dünyasında siyasi, ekonomik ve stratejik iş birliğinin geleceğine yönelik önemli başlıklar Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen “Türk Dünyası Diyalogları: Ortak Gelecek, Ortak Vizyon” panelinde ele alındı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen program, Türk Devletleri Teşkilatı’nın 29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek toplantıları öncesindeki hazırlık ve kamu diplomasisi faaliyetlerinin önemli ayaklarından biri oldu.

İletişim Başkanlığının Astana, Bakü ve Taşkent’in ardından gerçekleştirdiği panel serisinin dördüncü programı, 1 Ekim 2026’da Bişkek’te yapıldı.

Duran: Ortak akıl ve güçlü eş güdüm önem taşıyor

Türkiye’nin Kırgızistan Büyükelçisi Dr. Mekin Mustafa Kemal Ökem’in açılış konuşmasıyla başlayan programa Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran video mesajla katıldı.

Duran, Türk dünyasının ortak tarih, dil ve kültürden beslenen güçlü bir medeniyet mirasına sahip olduğunu belirterek günümüzde jeopolitik rekabetin yanı sıra enerji ve gıda güvenliği, düzensiz göç, siber tehditler ve dezenformasyon gibi çok boyutlu sınamaların öne çıktığını ifade etti.

Bu ortamda Türk devletlerinin ortak akıl ve güçlü eş güdüm içerisinde hareket etmesinin önem taşıdığına dikkati çeken Duran, Türk Devletleri Teşkilatının bölgesel barışa katkı sağlayan ve ekonomik kalkınmayı destekleyen bir vizyonun taşıyıcısı olduğunu söyledi.

Medya, dezenformasyon ve yapay zekâ gündemde

Panelde yalnızca klasik dış politika ve ekonomik iş birliği başlıkları değil, dijital çağın ortaya çıkardığı yeni stratejik alanlar da gündeme geldi.

Duran, medya ve iletişim alanındaki iş birliğinin önemine işaret ederek dezenformasyon, nefret söylemi ve dijital manipülasyonla mücadelede Türk devletleri arasında bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması gerektiğini belirtti.

Ortak iletişim platformlarının geliştirilmesinin önemini vurgulayan Duran, yapay zekâ ve yeni iletişim teknolojilerinin de Türk devletlerinin birlikte değerlendirmesi gereken alanlar arasında bulunduğunu kaydetti.

Türkiye’nin TDT Dönem Başkanlığı sürecinde Türk dünyasının kurumsal bütünleşmesinin ve uluslararası görünürlüğünün daha ileri taşınmasının hedeflendiğini ifade etti.

Türk dünyası için “esnek ve çok katmanlı iş birliği” modeli

Panelin moderatörlüğünü Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi ve Millî İstihbarat Akademisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney yaptı.

Güney, uluslararası sistemin kritik bir dönüşüm ve istikrarsızlık sürecinden geçtiğini belirterek Türk Devletleri Teşkilatının bu ortamda stratejik öneminin arttığına dikkati çekti.

Türk dünyasındaki iş birliğinin ortak tarih, dil ve kültürden aldığı güçle fonksiyonel bir yapıya doğru geliştiğini belirten Güney, her alanda aynı hızla ilerlemek yerine farklı sektörlerde farklı hızlarda gelişebilen “esnek ve çok katmanlı” bir iş birliği anlayışına işaret etti.

Otunbaeva: Ortak idealler somut iş birliklerine dönüşüyor

Kırgız Cumhuriyeti eski Cumhurbaşkanı Roza Otunbaeva da Türk Devletleri Teşkilatının kuruluşundan önce Türk dünyası arasındaki ilişkilerin ortak idealler ve güçlü bir yakınlık duygusu çevresinde şekillendiğini, bugün ise bu düşüncelerin giderek somut iş birliklerine dönüştüğünü söyledi.

Kırgızistan’ın diplomasi, eğitim ve medya başta olmak üzere birçok alanda Türkiye’nin bilgi ve tecrübesinden yararlandığını ifade eden Otunbaeva, iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da geliştirilmesi yönündeki beklentisini dile getirdi.

Topsakal: Türk dünyası kendi tarihine ve coğrafyasına yeniden yöneliyor

28. Dönem MHP Samsun Milletvekili ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İlyas Topsakal ise Kırgızların Türk tarihinin temel kaynakları arasında kabul edilen Göktürk Kitabeleri’nde adı geçen topluluklardan biri olduğuna işaret etti.

Türk tarihinin ana hatlarının Orta Asya coğrafyasında şekillendiğini belirten Topsakal, dünyada bölgesel iş birliği modellerinin güç kazanmasının Türk dünyasının kendi tarihî ve coğrafi kaynaklarına yeniden yönelmesini önemli hâle getirdiğini ifade etti.

Eser: Ortak hafıza ortak hedeflere dönüşmeli

28. Dönem AK Parti Karaman Milletvekili Selman Oğuzhan Eser de Türk devletleri arasındaki tarihî ve coğrafi yakınlığın tek başına yeterli olmadığını belirtti.

Eser, ortak hafızanın ortak hedeflere, ortak hedeflerin ise kapsamlı iş birliklerine dönüştürülmesi gerektiğini ifade ederek ekonomi, eğitim, kültür, gençlik, medya ve sivil toplum alanlarında ilişkilerin güçlendirilmesinin önemine dikkati çekti.

Orta Koridor için daha güçlü koordinasyon çağrısı

İstanbul Aydın Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ragıp Kutay Karaca ise Türk dünyasının geleceğinde ekonomik bütünleşme ve ulaştırma koridorlarının taşıdığı stratejik öneme dikkat çekti.

Orta Koridor’un giderek daha önemli hâle geldiğini belirten Karaca, Türk devletleri arasında bu hat üzerinde ortak hedeflerin belirlenmesi ve koordinasyonun artırılması gerektiğini söyledi.

Karaca ayrıca Bişkek’te bir “Türk Dünyası Lojistik ve Bağlantısallık Enstitüsü” kurulmasını önerdi. Güney Kafkasya’daki tamamlayıcı ulaşım ve bağlantı hatlarının da bölgesel barışı destekleyecek bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Şerimkulov güvenliği öncelikli alan olarak gösterdi

Kırgız Cumhuriyeti ilk Meclis Başkanı Prof. Dr. Medetkan Şerimkulov ise Türk devletleri arasındaki iş birliğinde güvenlik boyutuna dikkati çekti.

Farklı sektörlerde iş birliğinin geliştirilmesinin önemli olduğunu belirten Şerimkulov, yakın coğrafyada yaşanan çatışma ve istikrarsızlıkların benzerlerinin Türk devletlerini etkilememesi için ortak güvenlik mekanizmalarının önem taşıdığını ifade etti.

Savunma sanayiinden ortak alfabeye geniş gündem

Bişkek’teki panel, Türk Devletleri Teşkilatının gündeminin son yıllarda klasik kültürel ve diplomatik iş birliği çerçevesinin ötesine geçtiğini gösteren geniş bir konu yelpazesine sahne oldu.

Toplantıda;

Türk devletleri arasındaki siyasi ve ekonomik iş birliği, ortak alfabe çalışmaları, iletişim politikaları, müşterek savunma sanayii girişimleri, güvenlik ve doktrin alanındaki iş birliği, Orta Koridor ve ulaştırma bağlantıları, gençlerin Türk dünyasının geleceğindeki rolü, medya ve kamu diplomasisi ile yapay zekâ ve yeni teknolojiler ele alındı.

Zirve öncesi diplomatik ve stratejik zemin

Programın ikinci bölümünde gerçekleştirilen basın toplantısında panelistler gazetecilerin sorularını yanıtladı.

TDT’nin Türk devletleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesindeki rolü, küresel güçlerin Türk coğrafyasına yönelik politikalarında öne çıkan unsurlar, ortak alfabe çalışmaları ve gençlerin gelecekteki iş birliği süreçlerine katkıları toplantının önemli başlıkları arasında yer aldı.

Milletvekilleri, diplomatik misyon temsilcileri, kamu kurumları, akademisyenler, düşünce kuruluşları, güvenlik ve dış politika çevreleri ile uluslararası basın mensuplarını bir araya getiren toplantı, Kırgız medyasının da ilgisini gördü.

Ankara’da kritik TDT buluşması

Türk Devletleri Teşkilatının resmî etkinlik takvimine göre 29 Ekim 2026’da TDT Dışişleri Bakanları Konseyi’nin 13. Toplantısı Ankara’da yapılacak. TDT 13. Zirvesi ise 30 Ekim 2026’da Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek.

Bişkek toplantısında ortaya konulan güvenlik, ekonomik bağlantısallık, iletişim, ortak alfabe, teknoloji, yapay zekâ ve kurumsal iş birliği başlıklarının, zirveye giden süreçte Türk dünyasının çok boyutlu gündemini oluşturan konular arasında yer alması bekleniyor.

Kaynak: Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
https://www.iletisim.gov.tr/turkce/duyurular/detay/biskekte-turk-dunyasi-diyaloglari-ortak-gelecek-ortak-vizyon-paneli-duzenlendi

Ek kaynak: Türk Devletleri Teşkilatı
https://turkicstates.org/tr/baslica-etkinlikler