1982 Anayasası’nın askerî darbe döneminin koşullarında hazırlandığını belirten Gürlek, anayasanın demokratik meşruiyetinin yalnızca içeriğine değil, hazırlanma sürecinin katılımcı ve uzlaşmacı olmasına da bağlı olduğunu ifade etti.

Adalet Bakanlığının aynı gün yayımladığı resmî açıklamada da Gürlek’in yeni anayasa çağrısına ve mevcut anayasanın günümüz ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığı yönündeki değerlendirmelerine yer verildi.

“1982 Anayasası Darbenin Gölgesini Taşıyor”

Toplantıda 12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından hazırlanan 1982 Anayasası’nın tarihsel ve siyasal koşullarına değinen Bakan Gürlek, anayasa yapım sürecine siyasi partilerin ve toplumun farklı kesimlerinin katılımına izin verilmediğini hatırlattı.

Gürlek, bir anayasanın demokratik niteliğinin hazırlanma yöntemiyle de doğrudan ilişkili olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Oysa bir anayasanın meşruluğunu, demokratikliğini ve toplum tarafından benimsenmesini sağlayan husus sadece içeriğinin özgürlükçü ve demokratik olması değil, hazırlanma yönteminin de katılımcı, uzlaşmacı ve demokratik olmasıdır.”

12 Eylül darbesinin üzerinden 46 yıl geçtiğine dikkat çeken Gürlek, Türkiye’nin darbe döneminin anayasal mirasını geride bırakması gerektiğini savundu.

Bakan Gürlek, yeni anayasanın oluşturulmasında millî iradeyi esas alan bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini vurgulayarak, geniş katılımlı ve çoğulcu bir anayasa yapım sürecine ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.

“Anayasa Adeta Yamalı Bohçaya Dönmüştür”

1982 Anayasası’nın yürürlüğe girmesinden bugüne kadar çok sayıda değişikliğe uğradığını hatırlatan Gürlek, söz konusu değişikliklerin anayasanın sistematiği ve hükümleri arasındaki uyumu olumsuz etkilediğini ileri sürdü.

Bakan Gürlek, mevcut anayasanın zaman içerisinde bütünlüğünü kaybettiği değerlendirmesinde bulunarak şöyle konuştu:

“Anayasa’nın ilk yürürlük tarihinden son değişiklik tarihine kadar yapılan değişiklikler nedeniyle Anayasa’nın sistematiği bozulmuş, birçok hüküm arasında uyum kaybolmuş ve Anayasa adeta yamalı bohçaya dönmüştür.”

Bilim, teknoloji, siyaset ve toplumsal yapılarda yaşanan dönüşüme de dikkat çeken Gürlek, anayasal düzenin değişen ihtiyaçlara cevap verebilmesi gerektiğini belirtti.

Gürlek, Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda demokratik bir anayasanın hazırlanmasını önemli gördüğünü ifade ederek mevcut anayasanın ülkenin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını savundu.

Yeni Anayasa İçin Çoğulculuk ve Özgürlük Vurgusu

Konuşmasında anayasanın toplumun bütün kesimlerini kapsaması gerektiğini dile getiren Bakan Gürlek, hazırlanacak yeni metnin insan onurunu, temel hak ve özgürlükleri esas alması gerektiğini belirtti.

Yeni anayasanın toplumsal farklılıkları dışlamayan, vatandaşları ortak bir hukuk düzeninde buluşturan ve ayrımcılığa karşı güvence sağlayan bir yapıda olması gerektiğini ifade etti.

Gürlek, Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu anayasal düzenin yalnızca devlet kurumlarını değil, insanı ve toplumun geleceğini de merkeze alması gerektiğini söyledi.

Başörtüsü yasakları gibi geçmişte yaşanan hak ihlallerine de değinen Gürlek, yeni anayasanın benzer uygulamaların yeniden ortaya çıkmasını önleyecek güvenceler taşımasını hedeflediklerini belirtti.

“Millî Bir Anayasal Mutabakat Sözleşmesi Ortaya Koymalıyız”

Türkiye’nin bölgesel ve küresel gelişmeler karşısında güçlü bir anayasal yapıya ihtiyaç duyduğunu söyleyen Bakan Gürlek, yeni anayasa çalışmalarının toplumsal uzlaşma temelinde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Gürlek, farklı siyasi ve toplumsal kesimlerin anayasa hazırlıklarına katkıda bulunmasının önemine işaret ederek daha demokratik ve huzurlu bir gelecek için kapsamlı bir mutabakata ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Yeni anayasa çalışmalarını Türkiye Yüzyılı hedeflerinin önemli başlıklarından biri olarak değerlendiren Bakan Gürlek, hükümetin bu konudaki çalışmalarını sürdürme kararlılığını dile getirdi.

Mehmet Uçum: “Yeni Anayasa Hepimizin Millî Meselesidir”

Toplantıda konuşan Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum da yeni anayasa konusunun Türkiye’nin temel gündemlerinden biri olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ortaya konulan Türkiye Yüzyılı vizyonunun önemli hedefleri arasında yeni anayasanın bulunduğunu ifade eden Uçum, anayasa çalışmalarının yalnızca güncel siyasi tartışmalar çerçevesinde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Uçum, yeni anayasanın ülkenin kurumsal ve toplumsal ihtiyaçları bakımından ele alınması gerektiğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Yeni anayasa aktüel siyasetin ötesinde Türkiye’nin nesnel ihtiyacıdır. Yeni anayasa kimsenin şahsi konusu değil, hepimizin millî meselesidir.”

Yeni Anayasa Tartışmalarında Katılım ve Uzlaşma Öne Çıkıyor

Çankaya Köşkü’nde gerçekleştirilen toplantıda yapılan açıklamalar, yeni anayasa gündeminin önümüzdeki dönemde de siyasi ve hukuki tartışmaların önemli başlıklarından biri olacağını ortaya koydu.

Bakan Gürlek’in açıklamalarında özellikle demokratik meşruiyet, geniş katılım, çoğulculuk, temel hak ve özgürlükler ile toplumsal mutabakat kavramları öne çıktı.

Bununla birlikte yeni anayasa hedefinin hayata geçirilmesi, yalnızca anayasal değişiklik ihtiyacının dile getirilmesine değil, Türkiye Büyük Millet Meclisinde gerekli siyasi uzlaşmanın sağlanmasına ve anayasal usullerin işletilmesine de bağlı bulunuyor.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 175’inci maddesi, anayasa değişikliklerinin teklif ve kabul süreçlerinde uygulanacak nitelikli çoğunluk esaslarını düzenliyor.

14 Ekim 2026 tarihli toplantıda yapılan açıklamalarda yeni anayasanın gerekliliği ve temel ilkeleri üzerinde durulurken, somut bir anayasa taslağı veya TBMM’ye sunulmuş yeni bir teklif açıklanmadı.

Haber Kaynakları ve Ajans Bilgileri

Ana kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA) / Muhabir: Semih Seçilmiş

Ek resmî kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı – Adalet Bakanı Akın Gürlek, Türkiye’nin Yeni Anayasa Gündemi Başlıklı Toplantıya Katıldı (14.10.2026).

Fotoğraf: İHA – 14 Ekim 2026

Haber derleme ve yayın: Gazete Ankara Dijital Haber Portalı – Politika Servisi.

Bakan Gürlek’ten Yeni Anayasa Çağrısı: Millî İrade ve Uzlaşma Vurgusu

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Çankaya Köşkü’nde yeni anayasa çağrısı yaptı. Mehmet Uçum, yeni anayasanın Türkiye’nin millî meselesi olduğunu söyledi.