Ankara – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Eğitim Haberleri- Gazi Üniversitesi E. Öğretim Üyesi ve Gazete Ankara Köşe Yazarı Prof. Dr. Ahmet Mahiroğlu, “Teknoloji Eğitimi ve Meslek Seçimi” başlıklı değerlendirmesinde, Türkiye’de mesleki ve teknik eğitimin daha güçlü bir temele oturtulması için öğrencilerin erken yaşta ayrıştırılması yerine kendilerini, ilgi ve yeteneklerini tanıyabilecekleri bir eğitim yapısının kurulması gerektiğini vurguladı.

Mahiroğlu, meslek seçiminin bireyin hayatını doğrudan etkileyen stratejik bir karar olduğuna dikkat çekerek, öğrencilerin temel eğitim sürecinde genel ve ortak bir eğitimden geçmesi gerektiğini ifade etti.

“Her birey kendi özelliklerini, ilgi ve yeteneklerini tanımalı, ne ile uğraşırsa mutlu olacağını bilmeli, buna göre bir meslek seçmeli ve onun gerektirdiği eğitimi almalıdır.”

Teknoloji Eğitimi Meslek Seçiminin Temel Dayanağı Olmalı

Mahiroğlu’na göre mesleki ve teknik eğitimin güncellenebilmesi için temel eğitim ve genel ortaöğretimde teknoloji eğitimi ile mesleki rehberlik güçlendirilmelidir.

Teknoloji eğitimi sayesinde öğrenciler, yalnızca teorik bilgiyle değil; proje, üretim, tasarım, ekip çalışması, iletişim, liderlik, sorumluluk ve hesap verebilirlik gibi becerilerle de tanışma imkânı bulur.

Mahiroğlu, teknoloji eğitiminin öğrencinin derslerde öğrendiği bilgilerin hayatla bağlantısını kurmasına katkı sağladığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu projeler sırasında öğrenciler aldıkları bütün derslerin hayatta ne işe yaradığını görme fırsatı bulurlar. Kuram ve uygulama arasındaki ilişkiyi fark ederler.”

Atelye, Laboratuar ve Nitelikli Öğretmen Vurgusu

Yazıda, teknoloji eğitiminin etkili olabilmesi için yalnızca müfredat düzenlemesinin yeterli olmayacağı; nitelikli öğretmen, atelye, laboratuar ve uygulama ortamlarının da zorunlu olduğu belirtildi.

Mahiroğlu, teknoloji eğitimi verecek öğretmenlerin özel olarak yetiştirilmesi gerektiğini ifade ederek, eski adıyla Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi gibi yapıların günümüz şartlarına göre yeniden ele alınması gerektiğini dile getirdi.

Bu çerçevede kapatılan ilgili fakültelerin aynen değil; dijital üretim, yapay zekâ, tasarım, STEAM, girişimcilik, çevre duyarlılığı ve uygulamalı öğrenme ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde yeniden yapılandırılması gerektiği vurgulandı.

“Bu alanda eğitim almamış, farklı alanlardan öğretmenleri teknoloji eğitimi derslerine sokmak, dersin adını sadece tasarıma indirgemek gibi geçmişte yapılmış hataları da tekrar etmemek gerekir.”

Mesleki Rehberlik Dayatma Değil, Bilgilendirme Süreci Olmalı

Mahiroğlu, meslek seçiminin öğrenciye veya aileye dayatılan bir süreç olmadığını; doğru bilgiye dayalı bilinçli bir tercih olması gerektiğini belirtti.

Bu kapsamda öğrencilere mesleklerin özellikleri, gerektirdiği nitelikler, çalışma şartları, istihdam imkânları, geleceği, kazanç durumu, riskleri ve gelişim yolları hakkında güvenilir bilgi verilmesi gerektiği ifade edildi.

Uzman bakışına göre mesleki rehberlik, yalnızca “hangi meslek daha çok kazandırır?” sorusuna cevap vermemeli; öğrencinin hangi alanda mutlu, üretken ve başarılı olabileceğini de ortaya çıkarmalıdır.

Dijital Mecralardaki Eğitim ve Sertifika Vaatlerine Dikkat

Haber kapsamında, dijital mecralarda artan eğitim, kurs, sertifika ve hızlı istihdam vaatlerine karşı da dikkatli olunması gerektiği vurgulandı.

Sosyal medya reklamları, çevrim içi kurslar ve yüksek kazanç iddiaları öğrenciler ile aileleri etkileyebiliyor. Ancak her sertifika, her kurs ve her dijital eğitim programı gerçek bir mesleki yeterlilik anlamına gelmiyor.

Bu nedenle eğitim almak isteyenlerin kurumun yetkisini, programın içeriğini, belgenin geçerliliğini, eğitici kadroyu ve istihdam vaadinin gerçekliğini sorgulaması gerektiği belirtildi.

Yatay ve Dikey Geçişler Açık Tutulmalı

Mahiroğlu’nun değerlendirmesinde öne çıkan başlıklardan biri de eğitim sisteminin yatay ve dikey geçişlere açık olması gerektiği oldu.

Öğrencilerin zaman içinde ilgi ve yeteneklerini daha iyi tanıyabileceği, iş piyasasının değişebileceği ve meslek tercihlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekebileceği belirtilerek, esnek geçiş sistemlerinin birey ve ülke insan kaynağı açısından önemli olduğu kaydedildi.

“Yatay ve dikey geçişler insan gücünün etkililiği, verimliliği ve mutluluğu için önemli bir düzeltme fırsatıdır.”

Politika Yapıcılara Eğitim Çağrısı

Mahiroğlu’nun değerlendirmesi, mesleki ve teknik eğitimin yalnızca okul türü veya istihdam politikası olarak değil; öğrencinin kendisini tanıması, teknolojiyle üretici biçimde ilişki kurması ve bilinçli meslek seçimi yapması açısından ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Bu kapsamda teknoloji eğitiminin güçlendirilmesi, atelye ve laboratuar altyapısının yaygınlaştırılması, teknoloji eğitimi öğretmeni yetiştirecek yapıların yeniden değerlendirilmesi, mesleki rehberliğin güvenilir bilgiye dayandırılması ve dijital mecralardaki aldatıcı eğitim vaatlerine karşı denetimlerin artırılması öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

Sonuç: Meslek Seçimi Tesadüfe Bırakılamaz

Meslek seçimi, öğrencinin geleceğini doğrudan etkileyen kritik bir süreçtir. Bu süreç ne erken yaşta yönlendirme baskısına ne de dijital mecralardaki aldatıcı vaatlere bırakılmalıdır.

Doğru meslek seçimi; öğrencinin kendisini tanıması, teknoloji eğitimiyle üretim süreçlerini görmesi, güvenilir mesleki rehberlik alması ve gerektiğinde yatay-dikey geçiş imkânlarıyla desteklenmesiyle mümkün olabilir.

Haber Kaynakları:
Prof. Dr. Ahmet Mahiroğlu – “Teknoloji Eğitimi ve Meslek Seçimi: Sağlıklı Yönlendirme İçin Erken Ayrıştırma Değil, Güçlü Rehberlik Gerekir” başlıklı köşe yazısı
Millî Eğitim Bakanlığı – Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı
Millî Eğitim Bakanlığı – Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi
Millî Eğitim Bakanlığı – Mesleğim Hayatım, Mesleki Eğitim
Gazi Üniversitesi – Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi
Ticaret Bakanlığı – Aldatıcı Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalarla Mücadele