Ankara – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Dünya Haberleri- Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında 4 Ağustos 1971 tarihinde kurulan diplomatik ilişkiler, 55. yılına ulaştı. Yarım asrı aşan ilişkilerin geldiği noktayı değerlendiren Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin, iki ülkenin stratejik iş birliğinde yeni bir dönemin başlatılması gerektiğini belirtti.

Büyükelçi Jiang, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 55 yıllık sürecin “giderek derinleşen karşılıklı siyasi güvenin, verimli iş birliğinin ve iki halk arasındaki bağların güçlenmesinin hikâyesi” olduğunu ifade etti.

Jiang, yıl dönümü dolayısıyla kaleme aldığı “Çin-Türkiye Stratejik İş Birliği Yolculuğunda Birlikte İlerleyelim” başlıklı değerlendirmesinde ise siyasi ilişkilerden ticarete, ulaştırmadan enerjiye, turizmden kültürel etkileşime kadar uzanan geniş bir iş birliği çerçevesi çizdi.

“Yeni bir sayfa açmaya hazırız”

Büyükelçi Jiang Xuebin, paylaşımında şu değerlendirmeye yer verdi:

“Bu anlamlı gün vesilesiyle, birlikte elde ettiğimiz başarılara dönüp bakıyor; önümüzde bulunan daha büyük fırsatları birlikte değerlendirmeyi ümit ediyorum. Bu yeni başlangıç noktasında, stratejik iş birliği ilişkilerimizde yeni bir sayfa açmak üzere omuz omuza ilerleyelim.”

Türkiye ile Çin arasındaki diplomatik ilişkilerin 1971’de kurulduğu, ikili ilişkilerin ise 2010 yılında “stratejik iş birliği” düzeyine yükseltildiği T.C. Dışişleri Bakanlığının ülke ilişkileri sayfasında da belirtiliyor.

Siyasi güven ve liderler diplomasisi vurgusu

Büyükelçi Jiang, iki ülkenin temel çıkarları ile başlıca hassasiyetleri konusunda karşılıklı anlayış ve destek gösterdiğini ifade etti. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki temasların ikili ilişkilere stratejik yön verdiğini belirten Jiang, liderler düzeyinde varılan mutabakatların hayata geçirilmesini istedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Xi Jinping, son olarak 31 Ağustos 2025 tarihinde Şanghay İşbirliği Örgütünün Tianjin Zirvesi kapsamında bir araya gelmişti. Görüşmede ikili ilişkiler, yatırım, ticaret, ulaştırma ve bölgesel gelişmeler ele alınmıştı.

Jiang, bundan sonraki süreçte karşılıklı saygı, güven ve destek temelinde siyasi ilişkilerin daha da güçlendirilmesinin hedeflendiğini bildirdi.

Türkiye’nin resmî yaklaşımında ise Çin ile ilişkilerin millî menfaatler temelinde geliştirilmesi kadar Uygur Türklerinin temel hak ve özgürlüklerinin korunmasına verilen önem de dış politikanın temel unsurları arasında bulunuyor.

Ticaret hacmi 52,7 milyar dolara ulaştı

Ekonomik ilişkileri 55 yıllık dönemin önemli kazanımları arasında gösteren Jiang, diplomatik ilişkilerin kurulduğu yıllarda 1 milyon doların altında bulunan ikili ticaret hacminin yaklaşık 50 milyar dolar düzeyine çıktığını belirtti.

Ticaret Bakanlığının Mayıs 2026 tarihli Çin Halk Cumhuriyeti Pazara Giriş Rehberi, 2025 yılında Türkiye ile Çin arasındaki dış ticaret hacminin 52,7 milyar dolara ulaştığını ortaya koyuyor. Aynı dönemde Türkiye’nin Çin’e ihracatı 3,2 milyar dolar, Çin’den ithalatı ise 49,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bu rakamlar, ticaret hacmindeki büyümeyle birlikte Türkiye aleyhine devam eden yüksek dış ticaret açığının, ekonomik ilişkilerin önündeki en önemli başlıklardan biri olduğunu gösteriyor. İlişkilerin daha dengeli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması bakımından Türkiye’nin Çin’e ihracatının artırılması, yeni ürün gruplarının pazara girişi ve doğrudan yatırımların çoğaltılması önem taşıyor.

Ulaştırma, enerji ve finans alanlarında yeni hedefler

Büyükelçi Jiang, Türkiye’nin Kuşak ve Yol Girişimi ile Orta Koridor arasındaki uyumlaştırma çalışmalarının hızlandırıldığını, Türkiye üzerinden geçen Çin-Avrupa yük trenlerinin düzenli olarak işletildiğini kaydetti.

Renminbi takas bankasının Türkiye’de faaliyete geçtiğini hatırlatan Jiang; Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren Projesi’nin ikinci etabı, Hunutlu Termik Santrali ve Tuz Gölü Doğal Gaz Depolama Tesisi gibi projeleri iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin örnekleri arasında sıraladı.

Gelecek dönemde yenilenebilir enerji, ileri ulaştırma sistemleri, dijital teknolojiler, 5G, biyomedikal uygulamalar ve yüksek katma değerli üretim alanlarının iş birliğinin yeni eksenleri hâline getirilmesi amaçlanıyor.

Tarım ürünleri ve karşılıklı pazar erişimi

Jiang, Türkiye’de üretilen kiraz, Antep fıstığı ve süt ürünlerinin Çin pazarında yer almaya başladığını belirterek geleneksel ticaret alanlarının genişletileceğini bildirdi.

İki ülke arasında ekonomik ilişkilerin daha dengeli ilerlemesi için tarım ve gıda ürünlerinin yanı sıra savunma dışı yüksek teknolojili ürünler, makine, otomotiv yan sanayisi, sağlık teknolojileri ve hizmet ihracatı gibi alanlarda Türkiye’nin Çin pazarındaki payını artırması gerekiyor.

Bu çerçevede gümrük süreçlerinin kolaylaştırılması, teknik engellerin azaltılması ve karşılıklı yatırımların üretim ile teknoloji transferini destekleyecek biçimde yapılandırılması kritik önem taşıyor.

Turizm ve kültürel etkileşim genişliyor

İki ülke arasındaki kültürel ve toplumsal bağlara da değinen Jiang, Türkiye’de dört Konfüçyüs Enstitüsünün, Çin’de ise Yunus Emre Kültür Merkezinin faaliyet gösterdiğini belirtti.

Çinli turistlerin Türkiye’ye ilgisinin arttığını kaydeden Jiang, 2026 yılının ilk beş ayında yaklaşık 200 bin Çinli ziyaretçinin Türkiye’ye geldiğini ifade etti. Çoklu Bahar Bayramı, Uyum İçin Çay ve Uluslararası Çince Günü gibi etkinliklerin de karşılıklı kültürel tanınırlığı geliştirdiğini bildirdi.

Büyükelçi Jiang, eşitlik, karşılıklı öğrenme, diyalog ve kapsayıcılık anlayışıyla kültürel ilişkilerin geliştirilmesinin, iki ülke halkları arasındaki güven bağını kuvvetlendireceğini söyledi.

Çok taraflı platformlarda eş güdüm mesajı

Çin ve Türkiye’nin Birleşmiş Milletler, G20 ve Şanghay İşbirliği Örgütü başta olmak üzere çok taraflı platformlardaki temaslarının artırılmasını isteyen Jiang, iki ülkenin uluslararası düzenin ve küresel kalkınmanın geleceğinde önemli bir konuma sahip olduğunu savundu.

Büyükelçi Jiang, Çin’in Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapmasına destek verdiğini de belirtti. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamındaki COP31 Zirvesi, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek.

İklim değişikliğiyle mücadele, temiz enerji, yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir şehirler gibi alanların, Türkiye ile Çin arasındaki iş birliğine küresel nitelikte yeni bir boyut kazandırabileceği değerlendiriliyor.

55. yılda öncelik: Daha dengeli ve somut iş birliği

Türkiye-Çin ilişkilerinin 55. yılı, diplomatik temasların ötesinde ticaret, yatırım, enerji, lojistik, teknoloji, turizm ve kültür alanlarında yeni hedeflerin tartışıldığı bir döneme işaret ediyor.

Büyükelçi Jiang’ın mesajı, Pekin yönetiminin Türkiye ile stratejik iş birliğini genişletme iradesini ortaya koyarken; önümüzdeki dönemin temel sınamasını, hızla büyüyen ticari ilişkilerin daha dengeli hâle getirilmesi ve açıklanan iş birliği hedeflerinin somut, karşılıklı fayda sağlayan projelere dönüştürülmesi oluşturuyor.

Jiang, değerlendirmesini, iki ülke liderleri arasında varılan mutabakatların kapsamlı biçimde uygulanması ve “Çin-Türkiye stratejik iş birliği ilişkilerinde yeni bir sayfa açılması” çağrısıyla tamamladı.

Kaynak: Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin’in 55. yıl dönümü paylaşımı ve makalesi; T.C. Dışişleri Bakanlığı; T.C. Ticaret Bakanlığı; Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası.