Ankara – GA Dijital Haber Portalı / Bilim ve Teknoloji Haberleri- Türkiye’nin yapay zekâdan siber güvenliğe, bilişim teknolojilerinden ileri bilgisayar sistemlerine uzanan kritik teknoloji alanlarında ihtiyaç duyduğu araştırmacı insan kaynağını güçlendirecek yeni programın başvuru ve seçim esasları belirlendi.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hayata geçirilen Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında, programın ilk yılında dört stratejik alanda toplam 550 doktora öğrencisinin yetiştirilmesi planlanıyor. Beş yıllık süreç sonunda ise yaklaşık 3 bin genç araştırmacının Türkiye’nin bilim, teknoloji ve yenilik ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.

Dört kritik teknoloji alanı öncelikli olacak

Programın ilk döneminde insan kaynağı yetiştirilecek dört ana alan şöyle belirlendi:

• Bilişim Teknolojileri
• Donanım ve Bilgisayar Sistemleri
• Siber Güvenlik
• Yapay Zekâ ve Akıllı Sistemler

Merkezî sistemle seçilecek genç araştırmacılar doktora eğitimlerini sürdürürken aynı zamanda araştırma görevlisi olarak istihdam edilecek. Böylece doktora eğitimi, bilimsel araştırma ve akademik istihdam aynı model içerisinde bir araya getirilecek.

Programla üniversitelerde üretilen bilimsel bilginin teknolojiye, ürüne, patente ve ekonomik değere dönüşümünün hızlandırılması; araştırma kapasitesinin Türkiye’nin stratejik teknoloji öncelikleriyle daha güçlü biçimde ilişkilendirilmesi amaçlanıyor.

Başvurular 8 Eylül’de başlayacak

Programa başvurular 8-22 Eylül 2026 tarihleri arasında YÖK tarafından oluşturulan Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Başvuru Sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilecek.

Adaylar ilan edilen programlar arasından en fazla iki farklı alanda toplam beş tercih yapabilecek. Değerlendirmeler de yalnızca adayların tercih ettiği programlar üzerinden yürütülecek.

Başvuru yapılabilecek lisans ve lisansüstü alanları geniş bir disiplin yelpazesini kapsıyor. Bilgisayar, yazılım, elektrik-elektronik, yapay zekâ, mekatronik, makine, endüstri, malzeme, enerji, havacılık ve uzay mühendisliklerinin yanı sıra bilgisayar bilimleri, matematik, istatistik ve bilişim sistemleri gibi alanlardan mezun adaylar ilgili kontenjanlara başvurabilecek.

Belirlenen bazı programlarda tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk ve mimarlık gibi farklı disiplinlerden mezun adaylara da başvuru imkânı sağlanacak.

Bu yapı ile farklı bilim dallarında yetişmiş gençlerin Türkiye’nin öncelikli teknoloji alanlarına yönlendirilmesi hedefleniyor.

Sözlü sınav yok, merkezî sınav ÖSYM tarafından yapılacak

Programın dikkat çeken yönlerinden biri de aday seçiminde sözlü sınav yapılmayacak olması.

Merkezî yazılı sınav 28 Kasım 2026 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilecek. Adaylar yalnızca başvurdukları ve sınava girme hakkı kazandıkları programlar kapsamında sınava katılabilecek.

Merkezî yazılı sınavdan 70 puanın altında alan adaylar başarısız sayılacak.

Sınavın yüzde 50’si bütün adaylar için ortak temel modülden, diğer yüzde 50’si ise adayın başvurduğu stratejik teknoloji alanına ilişkin alan modülünden oluşacak.

Yapay zekâ alanında makine öğrenmesi, yapay sinir ağları, büyük dil modelleri, Transformer mimarileri ile güvenilir ve açıklanabilir yapay zekâ; siber güvenlik alanında ise kriptografi, kimlik doğrulama, tehdit modelleme, ağ ve yazılım güvenliği gibi başlıklar sınav kapsamına girecek.

Bilişim teknolojileri alanında programlama, veri tabanları, bulut bilişim ve yazılım yaşam döngüsü; donanım ve bilgisayar sistemlerinde ise bilgisayar mimarisi, mikroişlemciler, yüksek başarımlı hesaplama, gömülü ve gerçek zamanlı sistemler öne çıkacak.

Başarı puanı dört ölçütle hesaplanacak

Adayların nihai başarı sıralamasında yalnızca merkezî sınav sonucu esas alınmayacak.

Nihai değerlendirme puanında merkezî yazılı sınavın yüzde 30’u, lisans mezuniyet notunun yüzde 25’i, ALES puanının yüzde 25’i ve yabancı dil sınavı puanının yüzde 20’si dikkate alınacak.

Programa yerleşen adaylar, kabul edildikleri üniversitelerde doktora eğitimlerine devam ederken araştırma görevlisi kadrolarına atanabilecek. Kadro atamaları ilgili üniversiteler tarafından yürürlükteki mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Adayların lisans ve lisansüstü geçmişlerine bağlı olarak bilimsel hazırlık programı uygulanabilecek. Lisans derecesiyle programa kabul edilen adaylar ise bütünleşik doktora eğitimi alabilecek.

Özvar: “Önümüzdeki 10, 20 yılın teknolojilerini geliştirecek bilim insanlarını bugünden yetiştireceğiz”

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, programın Türkiye’nin kritik teknolojilerdeki uzun vadeli insan kaynağı ihtiyacını karşılamaya yönelik stratejik bir adım olduğunu vurguladı.

Küresel teknoloji rekabetinde yalnızca teknoloji sahibi olmanın yeterli olmadığını belirten Özvar, asıl belirleyici unsurun teknolojiyi tasarlayacak, geliştirecek ve ileriye taşıyacak nitelikli insan kaynağı olduğuna dikkati çekti.

Savunma sanayisinde yetişmiş mühendis ve bilim insanlarıyla sağlanan dönüşümün yapay zekâ, siber güvenlik, çip teknolojileri ve diğer kritik teknoloji alanlarına taşınmasının hedeflendiğini kaydeden Özvar, “Önümüzdeki 10, 20 yılın teknolojilerini geliştirecek bilim insanlarını bugünden yetiştireceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Yeni programla araştırma üniversitelerinin bilimsel kapasitesinin Türkiye’nin stratejik kalkınma hedefleriyle daha güçlü şekilde buluşturulması ve üniversitelerde üretilen bilginin ekonomik ve teknolojik değere dönüşmesinin hızlandırılması amaçlanıyor.

Kaynak: Yükseköğretim Kurulu (YÖK) – 29 Ağustos 2026

Resmî YÖK haberine buradan ulaşılabilir: YÖK – Yükseköğretim Kurulundan Kritik Teknolojilerde Büyük İnsan Kaynağı Hamlesi

Programın ayrıntılı usul ve esaslarına ilişkin YÖK duyurusuna buradan ulaşılabilir: YÖK – Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına İlişkin Usul ve Esaslar

Programın uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yer aldığı resmî PDF belgeye buradan ulaşılabilir: YÖK Personel Dairesi Başkanlığı – Doktora Programına Öğrenci Seçilmesi ve Araştırma Görevlisi Kadrolarına Atanmaya İlişkin Usul ve Esaslar