İSTANBUL / ANKARA – GA Dijital Haber Portalı Haber Merkezi / Dünya Haberleri Servisi- Türkiye ile Pakistan, bölgesel güvenlik krizlerinin derinleştiği, enerji ve ticaret koridorlarının yeniden şekillendiği bir dönemde ilişkilerini daha kapsamlı bir stratejik iş birliği zeminine taşımaya hazırlanıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’i İstanbul’daki Vahdettin Köşkü’nde resmî törenle karşıladı. Baş başa yapılan görüşmenin ardından iki ülke heyetleri geniş katılımlı bir toplantıda bir araya geldi.

Görüşmeye; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun katılması, Türkiye-Pakistan gündeminin yalnızca siyasi ilişkilerle sınırlı olmadığını; savunma, ekonomi, enerji, teknoloji, ulaştırma ve yatırım ekseninde bütünleşik biçimde ele alındığını gösterdi. Cumhurbaşkanlığı’nın görüşmeye ilişkin resmî açıklaması bu geniş katılımlı heyet yapısını doğruluyor.

Diplomasi, bölgesel barış ve kriz yönetimi aynı gündemde

Heyetler arası görüşmenin ardından yapılan ortak basın toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan, ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmelerin de ayrıntılı şekilde değerlendirildiğini açıkladı.

Erdoğan, Türkiye’nin bölgesel gerilimlerin azaltılması ve sorunların diplomasi yoluyla çözülmesine yönelik her girişimi desteklediğini belirterek, Pakistan başta olmak üzere kardeş ülkelerle barış, istikrar ve refah için dayanışmayı sürdüreceklerini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Gazze, Lübnan ve Suriye’deki gelişmelere ilişkin mesajları, Türkiye’nin bölgesel çatışmaların genişlemesini önleme ve diplomatik çözüm zeminini koruma yaklaşımını yeniden ortaya koydu. Erdoğan, kalıcı çözümün ancak bölge ülkelerinin iradesi ve katkısıyla mümkün olabileceğini vurguladı. Cumhurbaşkanlığı’nın ortak basın toplantısı açıklamasında bu yaklaşımın Türkiye’nin resmi söylemine yansıdığı görülüyor.

Pakistan tarafı da ziyaret öncesinde yaptığı açıklamada, Başbakan Şahbaz Şerif’in Türkiye temaslarının ikili ticaret ve yatırımlara ivme kazandırma, bölgesel barış ve güvenlik meselelerini ele alma hedefi taşıdığını duyurmuştu. Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın ziyaret öncesi açıklaması, İstanbul görüşmesinin ekonomik ve güvenlik boyutlarını teyit ediyor.

5 milyar dolarlık ticaret hedefi yeniden teyit edildi

Görüşmenin ekonomik başlığında en önemli mesaj, iki ülke arasında daha önce belirlenen 5 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefinin yeniden teyit edilmesi oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile Pakistan arasındaki ticari ve yatırım ilişkilerinin mevcut siyasi yakınlığa uygun ölçekte büyütülmesi gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda, Karaçi’de Türk iş insanlarına yönelik özel ekonomik bölge kurulmasına ilişkin çalışmaların ticaret bakanlıklarınca sürdürüldüğünü açıkladı.

Özel ekonomik bölge projesi, Türk firmalarının Pakistan pazarına daha güçlü erişim sağlaması; üretim, depolama, lojistik, ortak yatırım ve bölge ülkelerine açılım imkânlarının geliştirilmesi bakımından önem taşıyor.

İki ülke arasında 2022’de imzalanan ve 1 Mayıs 2023’te yürürlüğe giren Mal Ticareti Anlaşması çerçevesinde Türkiye’nin Pakistan’a 261 üründe, Pakistan’ın ise Türkiye’ye 130 üründe tercihli ticaret imkânı sağladığı belirtiliyor. Anlaşmanın kapsamının genişletilmesine yönelik çalışmaların iki ülkenin ilgili kurumları nezdinde sürdürüldüğü de Ticaret Bakanlığı verilerinde yer alıyor. Ticaret Bakanlığı’nın 2026 Pakistan Pazar Bilgileri raporu, iki ülke arasındaki ticari mekanizmaların genişletilmesi için mevcut hukuki altyapıyı ortaya koyuyor.

Savunma sanayisi ve teknolojik kapasite ortaklığın merkezinde

Cumhurbaşkanı Erdoğan, savunma sanayisinin Türkiye-Pakistan ekonomik ilişkilerinin en önemli unsurlarından biri olduğunu belirterek, iki ülke arasında yürütülen projelerin aşamalı olarak hayata geçirildiğini ifade etti.

Bu vurgu, savunma iş birliğinin yalnızca ürün tedariki veya ihracat ilişkisi olarak görülmediğine; teknoloji transferi, ortak üretim, sistem entegrasyonu, insan kaynağı yetiştirilmesi ve uzun vadeli kapasite inşası ekseninde ilerletilmek istendiğine işaret ediyor.

Görüşmede savunma sanayisinin yanı sıra enerji, ulaştırma, kritik mineraller ve bilgi teknolojileri alanlarında iş birliğinin derinleştirilmesi konusunda kararlılık vurgusu yapıldı.

Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun heyette yer alması; enerji arz güvenliği, sanayi yatırımları, lojistik koridorları, limanlar, ulaştırma bağlantıları, dijital altyapı ve teknoloji yatırımlarının iki ülke arasındaki yeni ekonomik ortaklığın temel alanları arasında görüldüğünü ortaya koyuyor.

Karaçi, Türk yatırımcıları için yeni bölgesel üs olabilir

Karaçi’de kurulması planlanan özel ekonomik bölge, Türkiye-Pakistan ekonomik ilişkilerinin somutlaşacağı en önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Karaçi; Pakistan’ın en büyük liman kenti, ticari merkezi ve Hint Okyanusu’na açılan ana kapısı olması nedeniyle, Türk şirketleri açısından yalnızca Pakistan iç pazarına değil; Güney Asya, Körfez, Doğu Afrika ve Hint Okyanusu çevresindeki pazarlara yönelik üretim ve lojistik üssü potansiyeli taşıyor.

Ancak bu hedefin gerçek ekonomik değere dönüşmesi; arazi tahsisi, yatırım teşvikleri, gümrük kolaylıkları, enerji arzı, liman erişimi, hukuk güvenliği, finansman mekanizmaları ve Türk-Pakistan ortak girişimlerinin niteliğine bağlı olacak.

Bu nedenle Karaçi özel ekonomik bölgesi, iki ülke arasında açıklanan ticaret hedeflerinin sahadaki en önemli performans testi olarak değerlendiriliyor.

GA Stratejik Analiz: Bakanlar kurulu düzeyinde koordinasyon, proje diplomasisine işaret ediyor

İstanbul’daki toplantının en önemli yönlerinden biri, Türkiye tarafındaki bakanlık katılımının genişliğidir.

Dışişleri, millî savunma, ticaret, enerji, sanayi-teknoloji ve ulaştırma bakanlarının aynı masada bulunması; Türkiye-Pakistan ilişkilerinin “kardeş ülke” vurgusuyla sınırlı sembolik bir diplomasi anlayışından çıkarılarak, çok sektörlü proje diplomasisine dönüştürülmek istendiğini gösteriyor.

Bu çerçevede üç temel sonuç öne çıkıyor:

Birincisi; Türkiye-Pakistan hattında ekonomik diplomasi daha merkezi bir rol üstleniyor. Ticaret hacmini büyütmek için tercihli ticaret anlaşmasının genişletilmesi, yatırım alanlarının somutlaştırılması ve Türk şirketlerinin Pakistan’daki operasyonel kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

İkincisi; savunma sanayisi, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın taşıyıcı kolonlarından biri olmaya devam ediyor. Buna enerji, kritik mineraller, dijital teknolojiler ve ulaştırma bağlantıları eklendiğinde iş birliği, klasik savunma ortaklığından daha geniş bir sanayi-teknoloji güvenliği çerçevesine yerleşiyor.

Üçüncüsü; Türkiye ile Pakistan, farklı jeopolitik havzalardaki diplomatik etkilerini birbirini tamamlayacak biçimde kullanma arayışında. Türkiye’nin NATO, Karadeniz, Kafkasya, Akdeniz ve Ortadoğu’daki diplomatik ağı ile Pakistan’ın Güney Asya, Afganistan, Körfez, Çin ve İslam dünyasındaki siyasi erişimi, iki ülkenin ortak hareket kapasitesini artırıyor.

Bu nedenle İstanbul görüşmesi, yalnızca iki liderin ikili teması değil; bölgesel istikrar, ekonomik entegrasyon, savunma kapasitesi ve teknoloji iş birliği başlıklarında daha kurumsal bir Türkiye-Pakistan ortaklığının hazırlık zemini olarak okunmalıdır.

Sonuç

Türkiye-Pakistan ilişkilerinde yeni dönemin başarısı, siyasi yakınlığın ne ölçüde ekonomik kapasiteye, ortak üretim projelerine, yatırım akışına, ticaret hacmine ve teknoloji iş birliğine dönüşeceğiyle ölçülecek.

İstanbul’daki görüşmede verilen mesajlar güçlüdür. Ancak 5 milyar dolarlık ticaret hedefi, Karaçi özel ekonomik bölgesi, savunma projeleri, enerji iş birliği ve dijital teknoloji ortaklıkları için somut takvimlerin, kurumsal mekanizmaların ve yatırım kararlarının devreye girmesi belirleyici olacaktır.

Haber Kaynakları

T.C. Cumhurbaşkanlığı’nın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in Vahdettin Köşkü’ndeki görüşmesine ilişkin açıklaması; T.C. Cumhurbaşkanlığı’nın Erdoğan-Şerif ortak basın toplantısı ve iş birliği gündemine ilişkin açıklaması; Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın Başbakan Şahbaz Şerif’in Türkiye ziyareti öncesinde yayımladığı resmî bilgilendirme; Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın 2 Temmuz 2026 tarihli basın bilgilendirmesi; T.C. Ticaret Bakanlığı’nın Pakistan Pazar Bilgileri 2026 raporu.