"Türkiye Yüzyılı, adaletin yüzyılı olacak" vizyonuyla hazırlanan yeni pakette; duruşma sürelerinin sınırlandırılmasından icra dairelerindeki yoğunluğun azaltılmasına, e-duruşma imkanlarının genişletilmesinden miras hukukundaki suistimallerin önlenmesine kadar çok köklü yapısal reformlar yer alıyor.

Duruşma Sürelerine 3 Ay Sınırı ve Genişletilmiş E-Duruşma

Yargılamaların makul sürede tamamlanması ve usul ekonomisinin sağlanması amacıyla pakette öne çıkan teknik düzenlemeler şunlardır:

• 3 Ay Sınırı: Yargının daha verimli ve hızlı işlemesi amacıyla duruşma süreleri 3 ayla sınırlandırılacak, böylece davaların sürüncemede kalması engellenecek.

• Ön İncelemede SEGBİS Kolaylığı: Avukatlar, ön inceleme duruşmalarına da SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) üzerinden ses ve görüntü nakli yoluyla katılabilecek. E-duruşmanın kapsamı bu sayede ciddi oranda genişletilecek.

• İdari Yargıda Tek Hakim Dönemi: İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı büyütülüyor. 2026 yılı için konusu 486 bin Türk lirasını geçmeyen iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar artık tek hakim tarafından süratle karara bağlanacak.

Devlete Karşı Doğrudan İcra Takibi Dönemi Kapanıyor

Kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve icra dairelerinin gereksiz iş yükünden kurtarılması amacıyla radikal bir adım atılıyor. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince idare aleyhine hükmedilen para, vekalet ücreti ve yargılama giderleri için artık doğrudan icra takibi yapılamayacak.

Vatandaşlar alacaklarını tahsil etmek için icra dairesine gitmeden önce ilgili idari kuruma yazılı başvuru yapıp hesap numarası bildirmek zorunda olacak. İdareye tanınan bir aylık süre içinde ödeme yapılmazsa cebri icra yolu açılacak. Bu sayede devletin üzerindeki gereksiz mali külfetler (icra masrafları) elenecek.

Miraslık Mallar ve Kısıtlıların Varlıkları Koruma Altında

Uygulamada sıkça yaşanan suistimallerin ve aile içi hukuki çatışmaların önüne geçmek adına mülkiyet hakkını koruyan kritik iki hamle geliyor:

• Miraslık Taşınmazlarda Öncelik Ailenin: Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında, miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında birinci açık artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Böylece aile yadigarı mallar, muhammen bedelinin yüzde yüzü üzerinden öncelikle aile içinde kalabilecek.

• Kısıtlıların Mallarına UYAP Güvencesi: Vesayet altındaki kısıtlı vatandaşlara ait taşınır ve taşınmaz mülklerin satışı, tam rekabet ortamında ve en yüksek değerden satılabilmesi amacıyla UYAP entegre elektronik satış portalı üzerinden gerçekleştirilecek.

Bilirkişi Suistimaline Disiplin Cezası ve Belirsiz Alacak Davası Değişikliği

Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün olan konularda dosyaların bilirkişiye gönderilmesi açıkça disiplin suçuna bağlanacak. Hukuki nitelendirme yetkisinin münhasıran hakim ve savcılarda olduğunu hatırlatan Akbaşoğlu, bilirkişilik müessesesinin sadece teknik ve özel uzmanlık gerektiren alanlarla sınırlandırılacağını belirtti.

Ayrıca "belirsiz alacak davası" yürürlükten kaldırılıyor. Bunun yerine kısmi dava açan vatandaşlara, ıslah hakkını kullanmaksızın ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı tanınıyor. Zaman aşımı da davanın en başından itibaren kesilmiş sayılacak.

Noterlik İşlemlerinde Dijital Dönüşüm

Noterlik hizmetlerinde de büyük bir dijitalleşme hamlesi başlıyor. Mahkeme veya başsavcılıklar tarafından noterlik evrak ve defterlerinin asılları istendiğinde, noterler aslına uygun örneğini yerinde saklayarak aslını gönderecek. Onaylı örnek istendiğinde ise evrak elektronik ortamda taranıp güvenli elektronik imzayla saniyeler içinde ilgili merciye ulaştırılacak. Bu işlemlerden hiçbir vergi, harç veya değerli kağıt ücreti alınmayacak.

 

Haber Editörü: Hasan Mutlu
E-posta: bilgi@gazeteankara.com.tr
WhatsApp Haber Hattı: +90 531 512 62 32